Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

BARCISZEWSKI Kazimierz Zygmunt

BARCISZEWSKI Kazimierz Zygmunt (1886–1970), naczelnik Wydziału Przemysłowego Urzędu Wojewodzkiego Pomorskiego w Toruniu, dyrektor Izby Rzemieślniczej w Toruniu i Bydgoszczy.


Urodził się w Poznaniu

Urodził się 3 lutego 1886 r. w Poznaniu., w rodzinie Telesfora (1857–1896) i Jadwigi z Niewiteckich. Po uzyskaniu absolutorium w GimnazjumFryderyka w mieście rodzinnym praktykował od 1 kwietnia 1905 do kwietnia 1908 r. w Banku Ziemskim w Poznaniu. Następnie studiował do 11 maja 1910 r. W Wyższej Szkole Handlowej w Berlinie. Po zdaniu egzaminu dyplomowego został od 1 czerwca tego roku dyrektorem Banku Ziemskiego w Gnieźnie, skąd 1 paź­dziernika 1912 r. przeszedł na podobne – acz intratniejsze – stanowisko w Spółce Ziemskiej w Gołańczy.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej wcielony do armii niemieckiej, walczył na wielu frontach od 11 marca 1915 do listopada 1918 r. Po powrocie z wojska wstąpił 1 grudnia 1918 r. do służby państwowej zostając sekretarzem Rady Ludowej i zastępcą starosty na powiat Poznań-Zachód. Funkcje te sprawował do 1 kwietnia 1919 r., kiedy to otrzymał nominację na starostę powiatu międzychodzkiego. Następnie od 1 lutego 1920 do 30 listopada 1923 r. był etatowym starostą powiatu wolsztyńskiego.

Ze stanowiska tego zrezygnował z własnej woli w 1924 r. i w styczniu tego roku zgłosił swoją kandydaturę na stanowisko prezydenta Torunia, w konkursie ogłoszonym wówczas przez Radę Miejską. Kiedy Rada Miejska obdarzyła tą godnością Antoniego Bolta, Kazimierz Barciszewski przystąpił do organizowania banku hipotecznego w Poznaniu. Ponieważ akcja ta się nie powiodła, wstąpił na początku 1925 r. ponownie do służby państwowej w charakterze Instruktora Stowarzyszeń Przemysłowych Wydziału Przemysłu i Handlu przy Urzędzie Wojewódzkim Pomorskim  w Toruniu. Na stanowisku tym, wykonując nadzór nad instytucjami społeczno-gospodarczymi, wykazał dużo zmysłu organizacyjnego, wspierając radą i informacjami korporacje i związki korporacji w spełnianiu ich zadań, wpływał na celową organizację tych zrzeszeń i urządzeń, przyczyniając się do ich rozwoju. Potem awansował na stanowisko radcy wojewódzkiego, a następnie na zastępcę naczelnika Wydziału Przemysłowego UWP. Ponownie przystąpił do konkursu rozpisanego przez Radę Miejską Torunia we wrześniu 1931 r. – tym razem na stanowisko wiceprezydenta miasta – lecz funkcję tę otrzymał mgr Franciszek Bała.

Dnia 1 czerwca 1936 r. otrzymał nominację na naczelnika Wydziału Przemysłowego UWP. W charakterze tym był przedstawicielem wojewody pomorskiego w Radzie Portowej przy Urzędzie Morskim w Gdyni, w Radzie Kolejowej przy Dyrekcji Kolei Państwowych w Gdańsku, pisywał artykuły na tematy rozwoju przemysłu, handlu i rzemiosła pomorskiego w prasie lokalnej i czasopismach ogólnopolskich. W 1928 r. opublikował nakładem Izby Rzemieślniczej w Grudziądzu obszerny: “Podręcznik dla rzemiosła zawierający zestawienie i wyjaśnienia ustaw i rozporządzeń dotyczących rzemiosła”; natomiast w 1937 r. nakładem Pomorskiej Izby Rzemieślniczej w Toruniu: “Podręcznik dla egzaminów czeladniczych i mistrzowskich. II wydanie. Przepisy prawa państwowego, prawa przemysłowego, prawa socjalnego oraz wiadomości ogólnokształcące”.


Po wybuchu drugiej wojny światowej

Wojewoda pomorski Władysław Raczkiewicz, opuszczając Toruń w pierwszych dniach września 1939 r. zaproponował Kazimierzowi Barciszewskiemu wyjazd za granicę państwa, a po jego odmowie polecił mu pełnienie obowiązków wojewody. W trakcie działań wojennych Barciszewski ewakuował agendy urzędu wojewódzkiego, zgodnie z wcześniejszymi uzgodnieniami, na Polesie.

Po agresji bolszewików na wschodnie tereny Rzeczypospolitej uciekł na obszary zajęte przez Niemców i w pierwszych dniach października 1939 r. dotarł do Warszawy. Do wybuchu powstania warszawskiego prowadził sklep konfekcji męskiej “Fertner” przy ul. Marszałkowskiej 99. Na Pomorze nie mógł wrócić, gdyż ciążył nad nim wyrok śmierci za utrudnianie i niedopuszczanie Niemców do przemysłu i handlu na Pomorzu oraz za działanie na szkodę Trzeciej Rzeszy.

Kazimierz Barciszewski brał udział w konspiracji warszawskiej, podlegającej Delegaturze Rządu RP na Kraj. W październiku 1944 r. wyjechał z żoną i synem Leszkiem z Warszawy do Muszyny, gdzie posiadał własny pensjonat.

Po wojnie wrócił do Warszawy, celem podjęcia pracy na apel rządu polskiego. Mianowany przez Ministra Przemysłu na stanowisko dyrektora Izby Rzemieślniczej w Toruniu objął urzędowanie z dniem 16 kwietnia 1945 r. Miał wówczas pracę niezmiernie trudną i odpowiedzialną, wiążącą się z ogłoszonymi dekretami o reformach społecznych, uchwalonych przez PKWN – upaństwowienie przemysłu, tworzeniem spółdzielni, a zwłaszcza spór o siedzibę Izby Rzemieślniczej. Ostatecznie z dniem 4 sierpnia 1945 r. Ministerstwo Przemysłu zadecydowało o przeniesieniu Izby Rzemieślniczej z Torunia do Bydgoszczy, zamykając tym samym gorące dyskusje, jakie od samego początku toczyły się wśród rzemiosła na ten temat.

 


 

Stanowisko dyrektora Izby Rzemieślnczej w Bydgoszczy sprawował Barciszewski do 16 kwietnia 1947 r. Podobnie jak w Toruniu, pisał artykuły na tematy rzemiosła do “Rzemieślnika Pomorskiego” oraz położył duże zasługi przy jego redagowaniu. Opracował także i wydał w listopadzie 1945 r., nakładem Izby Rzemieślniczej w Bydgoszczy: “Wskazówki ogólnokształcące potrzebne do egzaminów czeladniczych i mistrzowskich”.

 

Dnia 31 grudnia 1948 r. Kazimierz Barciszewski wraz z żoną i synem Leszkiem Antonim opuścił Bydgoszcz i przeprowadził się do Muszyny, gdzie prowadził dom wypoczynkowy, a następnie przeszedł na emeryturę. W 1958 r. Barciszewscy przenieśli się do Krynicy. Kazimierz Barciszewski zmarł 11 października 1970 r. w Krynicy i tam został pochowany.

Kazimierz  Barciszewski w Toruniu mieszkał przy ul. Warszawskiej 2; był dwukrotnie żonaty. Pierwszą żoną Barciszewskiego była Aniela Rakowska,  miał z nią czworo dzieci, córki: Stellę Marię, urodzoną 22 stycznia 1914 r. w Poznaniu – zamężną Jasińska; Antoninę Lucynę, urodzoną 3 czerwca 1915 r. – niezamężną – lekarkę, zginęła w wypadku 17 października 1985 r. w Krynicy; synów bliźniaków: Wacława Jarogniewa, urodzonego 28 września 1919 r. w Poznaniu – ciężko ranny w obronie Warszawy, zmarł 3 października 1939 r.; Michała Witolda, urodzonego 28 września 1919 r. w Poznaniu – sędziego Sądu Najwyższego, konsula PRL w Waszyngtonie, zamordowanego 14 listopada 1989 r. w Warszawie.

Po śmierci pierwszej żony Kazimierz Barciszewski ożenił się ponownie 24 października 1927 r. z Walerią Józefą Kosibianką. Z tego małżeństwa 13 czerwca 1929 r. urodził się syn Leszek Antoni – inż. mechanik, mieszkający w Krynicy.

Waleria Barciszewska w latach trzydziestych międzwojnia była w Toruniu przewodniczącą Sekcji Finansowej Miejskiego Komitetu Zimowej Pomocy Bezrobotnym. Organizowała imprezy na zasilenie funduszu Komitetu, “oddając się tej pracy z wielkim poświęceniem i znajomością rzeczy” – napisano we wniosku o przyznanie jej Srebrnego Krzyża Zasługi.


Bibliografia: K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny, t. 2, ToMiTo UMK Toruń 2000


Fotogaleria