Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

BÄRHOLTZ TEOFIL DANIEL

BÄRHOLTZ TEOFIL DANIEL (1682/3–1731), rajca i burmistrz toruński.

Urodził się w Elblągu, był synem tamtejszego sekretarza Rady, a następnie rajcy Daniela Bärholtza. 30 VI 1689 rozpoczął naukę w elbląskim Gimnazjum Akademickim. Następnie od 11 VII 1701 studiował na uniwersytecie w Halle. 27 XI 1709 został sekretarzem Rady miasta Torunia.

Wysoką pozycję Bärholtzowi w Toruniu zapewniło małżeństwo zawarte 13 VII 1711 z Anną Elżbietą (1682–747), jedyną córką toruńskiego burmistrza Jerzego (Georga) Hübnera, wdową po ławniku staromiejskim Jerzym (Georgu) Meisnerze. W 1713 oraz 1717–18 Bärholtz pełnił funkcję toruńskiego sekretarza rezydenta na dworze królewskim. W styczniu 1713 bezskutecznie zabiegał w Warszawie o anulowanie zaległości podatkowych Torunia na rzecz wojska koronnego.

W lutym 1715 reprezentował Toruń w Malborku na zebraniu senatorów z Prus Królewskich, na którym ustalono wysokość tymczasowych podatków na wojsko. 14–16 III 1717 uczestniczył w konsultacjach podatkowych w Malborku, gdzie miał się odbyć sejmik generalny.

30 III 1718 wybrano go rajcą staromiejskim. W 1718 i 1721 pełnił funkcję wójta przedmiejskiego, a w 1719, 1722 i 1723 – sędziego staromiejskiego, w 1725–30 był scholarchą (opiekującym się szkolnictwem) i kamlarzem (zarządzającym gospodarką i finansami Torunia). W 1725 uzyskał tytuł starszego rajcy.

Szczególne zasługi położył dla odbudowy toruńskiego ratusza, zniszczonego podczas oblężenia miasta przez Szwedów w 1703. Od października 1726 zasiadał też w sądzie ziemskim chełmińskim jako ławnik, przedstawiciel Torunia. 24 V 1730 awansował na burmistrza (został prezydentem miasta) i dyrektorem konsystorza nadzorującego sprawy wyznaniowe (ewangelickie).

Dość wyraźnie sympatyzował z pietyzmem – ruchem odnowy religijnej w luteranizmie. Od 1726 do 8 IV 1730 dzierżawił należącą do Torunia wieś Pędzewo (w zamian za spłatę obligacji miejskich z 1696 na łączną kwotę 22 tysiące złotych polskich).

Mieszkał w domu przy ul. Szerokiej 25. Wg opinii współczesnych odznaczał się elokwencją, uprzejmością i zamiłowaniem do porządku. Jedyna córka Bärholtza , Anna Elżbieta (1713–20 III 1783), 30 VI 1739 wyszła za mąż za rajcę Jana Henryka Wedemeyera (zmarł w 1751), a po jego śmierci 3 X 1752 za rajcę Efraima Oloffa.

W 1719 Bärholtz opublikował w Toruniu panegiryk żałobny w związku ze zgonem Sabiny Marii, żony Samuela Holsteina. W Toruniu ukazały się trzy panegiryki gratulacyjne poświęcone wyborowi Bärholtza na urząd burmistrza i cztery panegiryki żałobne po jego zgonie. Zmarł 26 II 1731, pochowany został 4 marca.

Bibliografia
J. Dygdała, Toruński Słownik Bibliograficzny, t. VI, ToMiTo UMK 2010