Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

BIRKENMAYER Alfred Józef (Birkenmajer) pseud. Straszewski

BIRKENMAYER Alfred  Józef (Birkenmajer) pseud. Straszewski (1892–– 1977), publicysta, poseł, redaktor naczelny “Dnia Pomorskiego”

 


 

Żołnierz I wojny światowej

Urodził się 29 maja 1892 r. w Krakowie, w rodzinie Ludwika Antoniego i Zofii z Karlińskich. W latach 1902–1909 uczęszczał do słynnego gimnazjum klasycznego w Chyrowie. Następnie studiował filozofię na Uniwersytecie Jagiellońskim, gdzie uzyskał absolutorium. Od 1910 r. był członkiem krakowskiej komendy i instruktorem strzeleckim powstającego harcerstwa polskiego. W latach 1910–1914 należał do Związku Walki Czynnej i Związku Strzeleckiego. Podczas pierwszej wojny światowej był żołnierzem 1 pułku artylerii I Brygady Legionów Polskich. W latach 1915–1917 był komendantem Podkarpackiego Okręgu Polskiej Organizacji Wojskowej, z siedzibą w Stryju. Od 1918 do 1927 r. służył w Wojsku Polskim; brał udział w trzecim Powstaniu Śląskim, następnie pracował w randze kapitana w Oddziale II Sztabu Generalnego (1925–1926) i w wojskowej służbie dyplomatycznej, na placówkach zagranicznych.

Po zamachu majowym 1926 r. został redaktorem naczelnym Polski Zbrojnej. Pod koniec 1926 i w 1927 r. pracował jako kierownik biura łącznikowego Wydziału Wojskowego Komisariatu Generalnego Rzeczypospolitej Polskiej w Gdańsku; w 1928 r. przeniesiony w stan nieczynny w stopniu kapitana; objął kierownictwo Biura Prasowego Komitetu Wyborczego Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem (BBWR). Z ramienia tego Bloku został zastępcą posła z listy państwowej w wyborach do Sejmu w 1928 r., posiadał także mandat poselski w latach 1930–1935. Następnie był założycielem, dyrektorem i redaktorem naczelnym Agencji Telegraficznej “Express”; współredaktorem Głosu Prawdy i Gazety Polskiej oraz wicedyrektorem Agencji Prasowej “Iskra”.

Jako znawcy problematyki gdańskiej w grudniu 1931 r. powierzono mu stanowisko naczelnego redaktora prorządowych wydawnictw prasowych Pomorskiej Spółdzielni Wydawniczej w Toruniu, obejmującej siecią swych placówek całe Pomorze i część Wielkopolski. Funkcję tę sprawował do kwietnia 1934 r.. zamieszczając w głównym organie Wydawnictwa – Dniu Pomorskim – szereg artykułów reprezentujących ideologię państwową Pomorza i obozu pracy państwowej. Poza tym wygłaszał wiele odczytów na tematy polityczno-społeczne i ekonomiczne, był członkiem i działał aktywnie w Pomorskim Komitecie Wojewódzkim Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej (LOPP), będąc jednocześnie członkiem Zarządu Głównego i Rady Naczelnej, a w latach 1931–1933 wiceprezesem Zarządu Głównego tej organizacji; ponadto był członkiem Prezydium Pomorskiej Rady Wojewódzkiej BBWR i członkiem toruńskiej Konfraterni Artystów; działał także w Komitecie Obywatelskim Jubileuszu 700-lecia Torunia.


Z Pomorza na Wileńszczyznę

W 1934 r. Alfred Birkenmayer opuścił Pomorze udając się na Wileńszczyznę. Żegnając go w Dniu Pomorskim z 11 kwietnia 1934 r. pisano: “…Poseł Birkenmayer był mózgiem, sercem i duszą w naszym warsztacie pracy dziennikarskiej. On to właśnie, gdy objął naczelne kierownictwo, – pchnął silnie naprzód nasze placówki, wytyczył im drogi działania, czuwał bezustannie a niezmordowanie nad rozwojem naszych pism, nad osiągnięciem najlepszego ich poziomu. Był działaczem konstruktywnym o głębokiej kulturze i kryształowym charakterze…”

 

Po wyjeździe z Torunia redaktor A. Birkenmayer zamieszkał w Wilnie, gdzie w latach 1934–1935 był kierownikiem sekretariatu wojewódzkiego BBWR na Wileńszczyznę, następnie naczelnikiem wydziału społeczno-politycznego tamtejszego urzędu wojewódzkiego. We wrześniu 1936 przeniesiony został do centrali Ministerstwa Spraw Wewnętrznych w Warszawie, tam wkrótce powierzono mu funkcję naczelnika wydziału w Polskim Radio, na którym to stanowisku zastał go wybuch drugiej wojny światowej.

Odznaczony był m. in.: dwukrotnie Krzyżem Walecznych, Krzyżem Niepodległości z Mieczami, dwukrotnie Srebrnym Krzyżem Zasługi, Krzyżem na Śląskiej Wstędze Waleczności i Zasługi, Złotą Odznaką Honorową LOPP oraz jugosłowiańskim Orderem Św. Sawy.

Redaktor Alfred Józef Birkenmayer w latach drugiej wojnie światowej był oficerem w Polskich Siłach Zbrojnych na Zachodzie. Po wojnie zamieszkał w Kanadzie, gdzie był grafikiem i konserwatorem dzieł sztuki. Zmarł w Toronto 4 czerwca 1977 r. Był żonaty od 17 stycznia 1931 r. z Konstancją Sandecką. Miał braci: Aleksandra, Józefa i Wincentego.

W Toruniu Birkenmayerowie mieszkali przy ul. Mostowej 18.


Bibliografia: K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny , t.2. ToMiTo UMK


Toruń 2000

Fotogaleria