Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

FEDERACJA KLUBÓW SZARADZISTÓW

22FEDERACJA KLUBÓW SZARADZISTÓW

Stowarzyszenie działające w Toruniu od 1981 roku, do którego należy 25 klubów (2016).

Założyciele

Idea utworzenia ogólnopolskiej organizacji zrodziła się podczas spotkania szaradzistów na Zamku w Golubiu w 1979 roku. Zgromadzeni na Golubskiej Biesiadzie Szaradzistów autorzy zadań i przedstawiciele nielicznych wówczas klubów  postulowali utworzenie takiej organizacji. Zadanie powierzono prezesowi Toruńskiego Klubu Szaradzistów „Sfinks” – Jerzemu Marchewce, który oczekiwania tej grupy hobbistów spełnił w 1981 roku.

Założycielami FKS były 3 stowarzyszenia – Kluby Szaradzistów: grudziądzka „Enigma”, bydgoski „Orion” i toruński „Labirynt”. Ponadto do Federacji przystąpiło   17  klubów nie posiadających osobowości prawnej.

Na I Zjeździe FKS, który odbył się wraz z III Biesiadą Szaradzistów w Gorzowie Wielkopolskim wybrano Zarząd Główny, Prezydium ZG, Komisję Rewizyjną oraz Sąd Koleżeński. Prezesem został wybrany Jerzy Marchewka, wiceprezesem  Krzysztof Oleszczyk i sekretarzem Marian Chylewski. Od 1985 roku funkcję prezesa pełni nieprzerwanie Stanisław Bruszkowski.

Działania FKS

Federacja, zgodnie ze statutem może prowadzić inicjatywy własne, a także dla dobra wspólnego  wspierać inicjatywy klubów. Do dorobku własnego Federacji zalicza się publikacje, wśród nich  trzy dochodowe takie jak: „Rewia Krzyżówek” – 1983, „Krzyżówki z koniczynką” – 1985, „Krzyżówki z gołębiem”- 1987.

 Poczynając od  1985 roku zaczął ukazywać się redagowany przez redaktora „Rozrywki” Romana Nowoszewskiego  rocznik pt. „Szaradziarstwo”, łącznie ukazało się 9 roczników. Stanowi on doskonałe źródło do badania historii szaradziarstwa.  FKS wydawała też w latach 1983-1988  kwartalnik „Labirynt”,  redagowany kolejno przez Krzysztofa Oleszczyka, Andrzeja Chylewskiego i Stanisława Bruszkowskiego.

Z innych druków warto wymienić katalog „Ara i jej rebusy” , opracowanie: A, Rafińska, R. Nowoszewski, K. Oleszczyk z 1985 roku oraz wydaną metodą małej poligrafii niezwykle cenną „Bibliografię krzyżówki 1885-1985” w opracowaniu Romana Nowoszewskiego (1985) , a także „Trzy rebusy Kasty” opracowanie: R. Nowoszewski 1987 oraz  „Indeks kryptarytmów”.

Novum w działalności Federacji była wystawa rebusów Anny Rafińskiej, które wystawiono w: Toruniu, Wrocławiu, Grudziądzu, Bydgoszczy, Łodzi, Krakowie, Gorzowie Wielkopolskim i Skarżysku Kamiennej.

W 1985 przypadało 60-lecie jubileuszu krzyżówki polskiej. Z tej okazji pod patronatem Federacji odbyło się w  Klubie „Rubin” w Toruniu seminarium szaradziarskie. Z referatami wystąpili: Krzysztof Oleszczyk, Roman Nowoszewski, Marek Penszko, Jerzy Marchewka i Romuald Owczarek. Zamówiony przez Federację w Zarządzie Poczty Polskiej specjalny kasownik stosowano na Poczcie Głównej w Toruniu.

Zarząd Główny FKS, za aktywną działalność wyróżnia kluby  dyplomem Złotego, Srebrnego lub Brązowego Sfinksa. Kiedy sytuacja finansowa pozwalała na to , dołączano do dyplomu nagrodę pieniężną w kwocie 25 000 (Klub „Atena”),15 000 („Labirynt”) i 10 000 zł (Klub „Alfa”), wartość starego portfela. Natomiast działaczy i animatorów szaradziarstwa Zarząd Główny honoruje  medalem „Zasłużony szaradzista”.

Inicjatywy klubowe

Federacja wspiera merytorycznie organizację imprez ogólnopolskich takich jak: „Biesiada szaradzistów”, od 1998 roku „Biesiada z Rozrywką”,  Turnieje Kompozycji Krzyżówki oraz  Szaradziarskie  Mistrzostwa Polski. W latach 1983-1987  pojawiły się nowe projekty ogólnopolskich imprez szaradziarskich takich jak: Turniej poświęcony Tuwimowi tzw, „Tuwimiada” z klubu „Alfa” w Łodzi,  „Rebus 83”, „Rebus 85”,  „Labiryntu” oraz Rajd „Baszta 84” i „Baszta 85” „Enigmy. Odbyły się jeszcze  dwa rajdy „Pałuki 86” – Klub Domino, i „Rajd do Bram Bieszczad 87” – Klub „Przemek”. Klub „Ariada” zorganizował w 2007 roku ogólnopolską imprezę pn. „Triady Ariady”, które organizowane są  przez Klub „Edyp” jako „Edypiada”.  Toruński Klub Szaradzistów „Sfinks”  w latach 1997 -2007  organizował Ogólnopolski Turniej Szaradziarski „Krzyżówka Gigant” , a od 2008 roku cztery edycje imprezy „Maraton Szaradziarski”.

W 1984 „Labirynt” zorganizował pierwszy polsko-chorwacki „Międzynarodowy Maraton Krzyżówki”, do którego włączyli się w następnych latach Słowacy, Węgrzy i Czesi.

Szaradziarskie Mistrzostwa Polski

Zarząd Główny FKS w 1985 roku podjął decyzję, że począwszy od 1986 roku organizowane będą co dwa lata Szaradziarskie Mistrzostwa Polski. Inicjatywę poparła redakcja „Rozrywki”, która drukuje zadania eliminacyjne. Półfinały przeprowadzają kluby szaradzistów w całym kraju. Finał odbywa się w Warszawie.

Tytuł mistrza Polski w latach 1986-2016 zdobyli:

  • Marek Rutkowski (1986)
  • Mariusz Góralski (1988)
  • Michał Gargól (1990)
  • Michał Gargól (1992)
  • Michał Gargól (1994)
  • Michał Gargól (1996)
  • Michał Gargól (1998)
  • Marcin Zieliński (2000)
  • Norbert Stawik (2002)
  • Norbert Stawik (2004)
  • Jacek Wojaczyński (2006)
  • Jacek Wojaczyński (2008)
  • Jacek Wojaczyński (2010)
  • Marcin Zieliński (2012)
  • Leszek Rydz (2014)
  • ?             (2016)

Przyjęta forma rozgrywek polegająca na tym, że zadania eliminacyjne drukowane są w „Rozrywce” spotkała się z dużym zainteresowaniem szaradzistów. W każdej edycji startuje kilkaset osób.  Jest to największy i prestiżowy turniej szaradziarski.

Mecze, turnieje i mistrzostwa klubowe

Główną formą działalności klubów, będących podstawową jednostką organizacyjną FKS, są imprezy szaradziarskie: ogólnopolskie, regionalne, środowiskowe i wewnątrzklubowe.  Szczególnym zainteresowaniem cieszą się mistrzostwa miast, w których działają kluby. Prawie każdy klub co roku zaprasza szaradzistów z całego kraju do udziału w rozgrywkach. Takie  kluby jak krakowska „Agora” i Białostocka „Arara” organizują mistrzostwa już po raz trzydziesty  (2016).

Federacja poprzez kluby upowszechniała rozrywki umysłowe w szkołach różnego typu. W latach 1984-1987  wspólnie z redakcją „Sam na sam”  patronowała Turniejom Szkół  Średnich, które odbyły się w Gorzowie Wielkopolskim, Krakowie, Gorlicach i Toruniu. Drugą edycję w latach  2 008 – 2010 zorganizowano w Toruniu, Brodnicy i Pyzdrach.

W dorobku klubów znajdują się także własne publikacje z krzyżówkami najczęściej niskonakładowe. Wyjątek stanowiły publikacje jednorazowe, dochodowe, drukowane w dużym nakładzie takie jak: trzy tytuły „Enigmy” ,jeden tytuł „Labiryntu” i dwa tytuły „Alfy” . Dochód przeznaczony był na cele społeczne. „Enigma” przekazała ponad 8 milionów złotych na odbudowę pomnika Żołnierza Polskiego w Grudziądzu,  „Alfa” 1 milion na konto budowy Szpitala-Pomnika Centrum Zdrowia Matki Polki i 200 tysięcy złotych na Fundusz Rozwoju Kultury, a „Labirynt” 100 tysięcy złotych na konto Odnowy Zabytków Torunia.

  Bibliografia

  1. Krzysztof Oleszczyk , Encyklopedia rozrywek umysłowych, Konstancin-Jeziorna  2007
  2. Anna Rafińska, Kronika Federacji Klubów Szaradzistów (1982-1994)
  3. Szaradziarstwo 1984 – 1992, FKS Toruń
  4. Sprawozdanie Zarządu Głównego FKS z kadencji 1981-1985, Toruń 1984
  5. Sprawozdanie Zarządu Głównego FKS z kadencji 1984-1987. Toruń 1987
  6. Jerzy Marchewka, Wspomnienia o początkach Federacji Klubów Szaradzistów, „Rozrywka”, Warszawa 2016

Fotogaleria

Publikacje z archiwum FKS

Międzynarodowy Maraton Krzyżówki