Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

FRENDL von Agenor

FRENDL von Agenor (1875–1956) doktor prawa, prezes Senatu i wiceprezes Sądu Apelacyjnego w Toruniu


Prezes Senatu Sądu Apelacyjnego

Urodził się 30 października 1875 r we Lwowie, w rodzinie szlacheckiej radcy dworu dra Adolfa Frendla (1839–1927) i Ludwiki Domaisel. W latach 1888–1893 uczęszczał do Gimnazjum im. Franciszka Józefa I w mieście rodzinnym. Po otrzymaniu świadectwa dojrzałości został studentem Wydziału Prawa Uniwersytetu Lwowskiego, który ukończył w 1897 r. Po uzyskaniu doktoratu obojga praw i odbyciu aplikacji sądowej w okręgu apelacyjnym lwowskim oraz złożeniu egzaminu sędziowskiego w 1899 r. mianowany został sędzią powiatowym we Lwowie.

W 1900 r. przydzielony został do pracy w sekretariacie prawniczym Najwyższego Trybunału sądowego i kasacyjnego w Wiedniu, gdzie pozostał do 1905 r. W tym też roku otrzymał nominację na sędziego powiatowego, a w 1909 r. – sędziego Sądu Krajowego w Czerniowcach, gdzie wyróżnił się jako przewodniczący w kompletach karnym i cywilnym.

W czasie pierwszej wojny światowej, powołany do wojska austriackiego jako porucznik, służył w Sądzie dywizyjnym w Pilźnie i w Wojskowej Generalnej Prokuratorii oraz w Sądzie Najwyższym w Wiedniu. W 1917 r. został inspektorem sądowym dla Okręgu Apelacyjnego lwowskiego w Ministerstwie Sprawiedliwości. W listopadzie 1918 r. powołano go na naczelnika Wydziału Głównego Urzędu Likwidacyjnego w Warszawie z siedzibą w Wiedniu, do likwidacji polskich agend w Sądzie Najwyższym i w Ministerstwie Sprawiedliwości w Wiedniu.

Po rocznej pracy Agenora Frendla na tym stanowisku, 11 października 1919 r. Ministerstwo Sprawiedliwości wystąpiło z wnioskiem do Naczelnika Państwa Józefa PIłsudskiego o mianowanie go podprokuratorem przy Sądzie Najwyższym w Warszawie. 15 października tego roku wniosek ten zatwierdzono. 18 marca 1920 r. Departament Sprawiedliwości Ministerstwa byłej Dzielnicy Pruskiej w Poznaniu zwrócił się z wnioskiem do Naczelnika Państwa o mianowanie Frendla Prezesem Senatu przy Sądzie Apelacyjnym w Toruniu. W uzasadnieniu wniosku pisano, że dr Agenor Frendl pracował w sądownictwie 22 lata, przeszedł wszystkie stopnie stanowiska sędziego, od sądu powiatowego do Sądu Najwyższego w Wiedniu, przez co nabył gruntowną znajomość ustawodawstwa i wszechstronną praktykę sędziowską. Mianowany w październiku 1919 r. podprokuratorem przy Sądzie Najwyższym w Warszawie, wykazał wybitne zdolności i pełnił swoje obowiązki z nadzwyczajną sumiennością i gorliwością. Naczelnik Piłsudski 21 kwietnia 1920 r. podpisał nominację Frendla.

Jako prezes Senatu Sądu Apelacyjnego w Toruniu Agenor Frendl był także pierwszym przewodniczącym Wydziału Cywilnego i Wydziału Karnego tego Sądu, 19 grudnia 1925 r. mianowany został wiceprezesem Sądu Apelacyjnego w Toruniu, a w 1927 r. Prezydent Rzeczypospolitej Polskiej Ignacy Mościcki mianował go ponadto radcą zwyczajnym Państwowej Rady Prawniczej w Warszawie.


Kariera prawnicza i działalność społeczna

Podczas swego pobytu w Toruniu dr Agenor Frendl poza normalnymi obowiązkami służbowymi, zasłużył się także wobec sądownictwa pomorskiego jako założyciel i przewodniczący Oddziału Pomorskiego Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów oraz założyciel Kasy Zapomogowej i Pogrzebowej tego Zrzeszenia. Brał też aktywny udział w życiu społecznym Torunia, był m. in.: prezesem Towarzystwa Miłośników Torunia, sekretarzem Rady Nadzorczej Pomorskiej Ligi Obrony Powietrznej Państwa, współzałożycielem i członkiem Zarządu Pomorskiego Oddziału Ligi Żeglugi Polskiej; należał ponadto do Towarzystwa Naukowego i Bractwa Strzeleckiego w Toruniu. Za zasługi w organizacji polskiego sądownictwa na Pomorzu odznaczony został w 1927 r. Krzyżem Komandorskim Orderu Odrodzenia Polski.

Dnia 21 stycznia 1929 r. został mianowany prezesem Sądu Apelacyjnego w Katowicach. Również w Katowicach poza pracą zawodową wykazywał Agenor Frendl dużą aktywność społeczną. Z jego inicjatywy założono w 1931 r. Śląskie Towarzystwo Prawnicze (ŚTP), którego prezesem był przez kilka kadencji. Poza tym był także prezesem Oddziału Śląskiego Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów R. P. On też zorganizował w 1936 r. w Katowicach III Zjazd Prawników Polskich i brał udział w pracach przygotowawczych do IV Zjazdu, planowanego na 3–6 września 1939 r. w Gdyni, a w połowie 1937 r. powołał do życia organ ŚTP kwartalnik “Głos Prawników Śląskich” i był przewodniczącym jego Komitetu Redakcyjnego.

W 1937 r.  powołany został przez Prezydenta R. P. Sędzią Trybunału Stanu. Ponadto od 1927 r. był członkiem Głównego Zarządu Zrzeszenia Sędziów i Prokuratorów R. P. W 1935 r. Związek Zrzeszeń Młodych Prawników R. P. zaszczycił go godnością członka honorowego. W 1938 r. odznaczony został Złotym Krzyżem Zasługi. 21 stycznia 1939 r. obchodził jubileusz dziesięciolecia pracy zawodowej na Śląsku. Podkreślono wówczas ważną rolę, jaką odegrało sądownictwo polskie ną Śląsku, aby zdobyć zaufanie krzywdzonego przez zaborców społeczeństwa oraz podkreślono zasługi w tym dziele dra Frendla, który “,,,w ciągu 10 lat swego urzędowania wielkimi zaletami swego umysłu i charakteru i swą niestrudzoną pracą zjednał sobie nie tylko sympatię i cześć swych podwładnych, lecz również głębokie uznanie całego społeczeństwa śląskiego”.

Dr Agenor Ritter von Frendl przeżył wojnę, mieszkał u swego brata Egona, doktora medycyny w Grudziądzu, przy ul. Sienkiewicza 7 i tam zmarł 31 marca 1956 r. Pochowany został na Cmentarzu Katolickim przy ulicy Cmentarnej 1, obok grobu swego ojca, zmarłego 27 lutego 1927 r. i brata Egona, zmarłego 29 listopada 1953 r.

Dr Agenor Frendl w małżeństwie z Aurelią Konstancją Stanisławą Winnicką, urodzoną 25 września 1882 r. w Bochni, córką dra med. Wincentego Mikołaja i Stanisławy Bulsiewicz, zmarłej w lipcu 1925 r. w Toruniu, miał syna Ludwika, urodzonego 28 lutego 1912 r. w Wiedniu, ucznia i absolwenta Państwowego Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, studenta Wydziału Prawa Uniwersytetu Jagiellońskiego, gdzie w 1938 r. uzyskał doktorat.

W Toruniu Frendlowie mieszkali przy ul. Bydgoskiej 60.


Bibliografia

K. Przybyszewski  Toruński Słownik Biograficzny, t. 2 ToMiTo UMK Toruń 2000


FOTOGALERIA