Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

GAZETA TORUŃSKA

GT„Gazeta Toruńska” była dziennikiem polskim w zaborze pruskim. Ukazywała się w latach 1867- 1921.

Założycielem „Gazety Toruńskiej” była grupa patriotycznych ziemian i duchowieństwa, która utworzyła spółkę wydawniczą z pokaźnym kapitałem akcyjnym. Tym samym zostały stworzone warunki do wydawania pisma o charakterze polityczno-informacyjnym dla ludności polskiej na Pomorzu Gdańskim.

W codziennym wydaniu czytelnicy otrzymywali bogaty serwis informacyjny z kraju i ze świata, komentarze oraz wiadomości handlowe. Pierwszy numer Gazety ukazał się 1 stycznia 1867 roku. Wydawcą był dr Franciszek Tadeusz Rakowicz, a redaktorem dr Władysław Łebiński. Pierwsza siedziba Redakcji „Gazety Toruńskiej” mieściła się przy ul. Żeglarskiej 105 (obecnie 10) przy polskiej drukarni Józefa Buszczyńskiego, który otrzymał koncesję na druki w 1866 roku.

Pierwszy kryzys w Wydawnictwie pojawił się po czterech latach działalności w 1871 roku. Wyczerpał się kapitał akcyjny wydawców i groziła „Gazecie Toruńskiej” upadłość. Wówczas Józef Buszczyński uratował wydawnictwo. Przejął nakład i rozpoczął od 1872 roku wydawanie tego dziennika na własny rachunek i osobiste ryzyko do roku 1874. Nie były to czasy łatwe ze względu na antypolskie szykany i represje administracji pruskiej. Odczuł to boleśnie, gdyż za przewinienia prasowe został skazany na 8 tygodni więzienia. Mimo tych trudności gazeta była wydawana regularnie.

W 1887 roku zmarł Józef Buszczyński i drukarnię przejął jego syn Sylwester. Kolejny raz „Gazecie Toruńskiej” groziła upadłość w 1894 r., kiedy to jej nakład zmalał do 230 egzemplarzy. W tej sytuacji Sylwester Buszczyński postanowił sprzedać nierentowny, ale ważny społecznie tytuł.

Nabył go we wrześniu 1894 roku Jan Brejski, który podjął energiczne działania w celu utrzymania Gazety na rynku wydawniczym. Wspólnie z bratem Antonim rozszerzył jej zasięg oddziaływania, wprowadzając mutację Gazety pt. „Gazeta Codzienna” przeznaczoną dla czytelników spoza Torunia. Jeszcze tego roku w grudniu liczba abonentów wzrosła do 2000 i „Gazeta Toruńska” zaczęła się samofinansować. Ponadto odkupił znany na Pomorzu tytuł „Przyjaciel”, który w 1902 roku miał już 5000 abonentów a w 1903 roku korzystał z własnej drukarni „Gazety Toruńskiej”. W 1921 roku Gazeta Toruńska ukazywała się z podtytułem jako Organ Polskiego Stronnictwa Ludowego na ziemię Pomorską, Kujawska, Dobrzyńską. Ostatni numer ukazał się 1.XII. 1921 roku.

Bibliografa
1. Bibliografia czasopism pomorskich, pod red. Henryka Baranowskiego TNT, Toruń 1960
2. M. Wojciechowski, Jan Brejski, Wybitni ludzie dawnego Torunia, pod red. Mariana Biskupa, PWN Poznań 1982
3. T. Zakrzewski, Józef i Sylwester Buszczyńscy, Wybitni ludzie dawnego Torunia, pod red. Mariana Biskupa, PWN Poznań 1982
4. Sz. Wierzchosławski, Franciszek Rakowicz, Wybitni ludzie dawnego Torunia, pod red. Mariana Biskupa, PWN Poznań 1982
5. Toruń dawny i dzisiejszy pod red. Mariana Biskupa, TNT Prace Popularnonaukowe nr 41 Toruń 1983