Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

HUPPENTHAL JANINA

1HUPPENTHAL JANINA, bibliotekarz, bibliograf, dydaktyk, prezes Towarzystwa Bibliofilów im. Joachima Lelewela w Toruniu

Urodziła się 2 lutego 1928 roku  w Proszowicach pod Krakowem. Była najmłodszym z pięciorga dzieci Heleny i Kazimierza Jasickich. Już od najmłodszych lat interesowała się literaturą, dlatego też wybrała  jako kierunek studiów polonistykę, którą ukończyła w 1952 roku na  UMK w Toruniu. Wtedy to wyszła za mąż za Lesława Huppenthala, późniejszego profesora chemii na UMK, z którym miała córkę – ukochaną Zosię.
Bezpośrednio po ukończeniu studiów  rozpoczęła pracę w Książnicy Miejskiej im. Mikołaja Kopernika w Toruniu, gdzie była kolejno: kierownikiem Ośrodka Informacyjno – Bibliograficznego (1953), kierownikiem Działu Udostępniania (1955) a w latach 1975-1991 zastępcą dyrektora.
Swymi zainteresowaniami i wielkim zaangażowaniem w wykonywaną pracę Janina Huppenthal daleko wykraczała poza ramy nakreślonych obowiązków. W szerokim spektrum Jej zainteresowań i wykonywanych przez Nią prac znalazło się bibliotekarstwo, dydaktyka oraz umiłowanie ksiąg pięknych i rzadkich – bibliofilstwo.   Warto więc może przypatrzeć się osiągnięciom Pani Dyrektor w perspektywie tych właśnie trzech aspektów.
Prace bibliograficzne
Bibliotekarz – a przede wszystkim bibliograf zaangażowany, z pasją wykonujący swój zawód. Opracowała Ona i wydała szereg  niezwykle pomocnych bibliotekarzom poradników bibliograficznych, wystarczy wspomnieć przykładowo Drugi Pokój  Toruński ( 1966), Janusz Korczak – poradnik bibliograficzny (1978), Mikołaj Kopernik – poradnik bibliograficzny (1973). Sporządzała liczne biogramy ludzi związanych z kulturą i nauką Pomorza ( np. Ernest Lambeck ( 1814 – 1892) księgarz, drukarz i wydawca -1992 r.), coroczne Kalendarze Rocznic, czy też katalogi wystaw ( np. Księgozbiór Mikołaja Kopernika z zasobu Biblioteki Uniwersyteckiej z Uppsali – 1974 r.).
Współpracowała długo i owocnie z Biblioteką Narodową w Warszawie, opracowując materiały dla Zakładu Bibliografii Polskiej XIX wieku, które wykorzystano do reedycji Bibliografii Polskiej Karola Estreichera – XIX wiek. W ramach współpracy z Uniwersytetem Jagiellońskim w Krakowie przygotowywała materiały do  Bibliografii Polskiej za lata 1901 – 1939.
Praca  z prof. Bożeną Osmólską Piskorską (PAN) zaowocowała kartoteką powstałą na podstawie międzywojennych czasopism pomorskich znajdujących się w Książnicy: Wybrane zagadnienia życia literackiego  na Pomorzu w dwudziestoleciu międzywojennym.
Zorganizowała ponad sto wystaw, często nie tylko w instytucjach kultury naszego miasta, ale i poza Toruniem, m.in. Ziemie nadbałtyckie zawsze polskie (Kwidzyn 1966), Praca i walka Związku Drukarzy Polskich (Bydgoszcz 1970), Ludowy i patriotyczny nurt w twórczości Teofila Lenartowicza (Włocławek 1972), Biblioteka Mikołaja Kopernika (Warszawa 1974), Stanisław Gliwa – grafik, drukarz, wydawca z Londynu (Chełmża 1994).

Praca dydaktyczna
Równie poważnie i odpowiedzialnie, jak pracę stricte bibliotekarską traktowała Janina Huppenthal również pracę dydaktyczną. Liczne lekcje, szkolenia, wygłaszane przez Nią prelekcje i prowadzone kursy, były drogą do profesjonalnego kształcenia młodych kadr bibliotekarskich. W 1956 roku rozpoczęła trwająca przeszło 20 lat współpracę z Centrum Ustawicznego Kształcenia Bibliotekarzy w Warszawie. Początkowo była wykładowcą bibliografii a potem, przez 20 lat pełniła funkcję kierownika Policealnego Studium Bibliotekarskiego Zaocznego w Toruniu. Przez cały czas prowadziła wykłady i ćwiczenia z bibliografii, a jej słuchacze ( było ich w sumie ponad 500  osób) do dziś wspominają, jak żywo i ciekawie potrafiła prowadzić zajęcia, zawsze okraszając je jakimś żartem czy dykteryjką.
W tym czasie rozpoczęła też aktywne członkostwo w Stowarzyszeniu Bibliotekarzy Polskich.
Swoje liczne i ciekawe doświadczenia pedagogiczne opracowywała  i publikowała w wydawanych przez SBP czasopismach: Bibliotekarz, Poradnik Bibliotekarza, Przegląd Biblioteczny oraz w serii publikacji wydawanych przez SBP  Nauka – dydaktyka – praktyka.        Największym zwieńczeniem kariery pedagogicznej było wręczenie Jej Medalu 50-lecia Centrum Ustawicznego Kształcenia Bibliotekarzy oraz Medalu Komisji Edukacji Narodowej.

Bibliofilstwo
I wreszcie trzecia, niezmiernie ważna pasja, umiłowanie książki pięknej i rzadkiej – bibliofilstwo. Miłość do książek eleganckich, wysublimowanych, narodziła się w czasach, gdy przy Książnicy Miejskiej istniała Oficyna Drukarska, a jej kierownikiem był Zygfryd Gardzielewski. Ów artysta niezwykły, czarodziej książki potrafił swą pasją i zaangażowaniem zarazić  zarówno dyrektora Alojzego Tujakowskiego jak i Panią Dyrektor Huppenthal. Powstawały wtedy druki piękne, znajdujące uznanie nie tylko w Polsce, ale i daleko poza jej granicami. Janina Huppenthalowa przygotowywała do wydania wiele z nich, a ukochanym była Sarmacja (1992), której historia wydania była niezwykła.
Przygotowywał ją do druku emigracyjny drukarz  i wydawca – Stanisław Gliwa. Śmierć przerwała jego pracę, wdowa po nim, Maria Gliwowa,  skład drukarski przesłała z Londynu do Torunia. Tu zajęli się nim Janina Huppenthal i Zygfryd Gardzielewski. To dzięki ich staraniom Sarmacja –  będąca przedrukiem fragmentu poświęconego Polsce w Kronice świata Hartmanna Schedla (1493),  została wydana w Oficynie Drukarskiej Książnicy Miejskiej.
W 1976 r. została członkiem Towarzystwa Bibliofilów im. Joachima Lelewela i natychmiast z typową dla siebie pasją i wielkim zaangażowaniem włączyła się w jego działalność. Zainteresowania bibliofilskie znalazły odzwierciedlenie w gromadzonym przez Nią Księgozbiorze. Liczne pomeranica: książki, programy teatralne, czasopisma, albumy, kalendarze, programy teatralne, mapy, druczki bibliofilskie, grafika i ekslibrisy, pozycje z zakresu bibliotekarstwa, historii książki, drukarstwa, bibliografii, to gromadzone przez Nią pozycje.
Od 1994 roku pełniła funkcję  prezesa Towarzystwa Bibliofilów im. Joachima Lelewela w Toruniu, a w roku 2013 została jego Honorowym Członkiem.
Wielkie są osiągnięcia dokonane podczas Jej prezesury. Liczne zjazdy, biesiady bibliofilskie, pięknie wydane druki. Do najcenniejszych należą niewątpliwie przygotowane na przyjazd do Torunia  Jana Pawła II Księdza Jana z Szamotuł Paterkiem zwanego kazanie o poczęciu Maryjej Panny Czystej (1999) oraz opracowana przez Panią Janinę Huppenthal niezwykłe cenna i pracochłonna dla autora pozycja, Bibliografia wydawnictw Towarzystwa Bibliofilów im. Joachima Lelewela w Toruniu z lat 1927-2011(2011).
W uznaniu niezwykłych zasług na polu bibliofilstwa Janina Huppenthal została uhonorowana przez Towarzystwo Bibliofilów w Lublinie najwyższym bibliofilskim odznaczeniem Orderem Białego Kruka ze Słonecznikiem.
Za swą działalność otrzymała szereg nagród i wyróżnień wśród których wymienić należy: Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski, Nagrodę II Stopnia Ministra Kultury i Sztuki, Order Białego Kruka ze Słonecznikiem, Nagrodę Funduszu Literatury, Medal Komisji Edukacji Narodowej.
Janina Huppenthal zmarła 15 czerwca 2013 roku w Toruniu i jak napisał na  swym blogu jeden z bibliofilów poznańskich Przemysław Wojciechowski Pani Janina spoczęła 21 czerwca 2013 roku na Cmentarzu Parafialnym przy ulicy Gałczyńskiego. Zamknęła swoją Księgę Życia i zaczęła czytać Księgę Wieczności.

Bibliografia
Bukowska – Manikowska Natalia: Janina Huppenthal – bibliotekarz, pedagog, bibliofil. Toruń 2004 /praca magisterska pod kierunkiem prof. dr. hab. Iwony Imańskiej ./
Frankowski Stanisław: Janina Huppenthal (1928 – 2013). Z sercem do książki i ludzi. Rocznik Toruński 2013 T.40 s.269 – 277
Frankowski Stanisław:Pierwsza pani prezes. Nowości 2006 R. 39 s.4
Huppenthal Janina: Towarzystwo Bibliofilów im. J. Lelewela w Toruniu: osiemdziesiąt lat działalności.1926 – 2006. Toruń: Towarzystwo Bibliofilów im. J. Lelewela, 2006 s.39
Tomkowiak Katarzyna: Dama ze Słonecznikiem. Przyznanie Orderu Białego Kruka ze Słonecznikiem Janinie Huppenthal, toruńskiej miłośniczce książek. Folia Toruniensia 2006 T.6 s.107 – 109
http://kulturalnytorun.pl/tworcy/huppenthal-janina
http://wtpk.blog.pl/2013/06/16/zmarla-janina-huppenthal/
http://www.bibliofile.torun.pl/joomla/index.php?option=com_content&view=article&id=30:janina-huppenthal-1994-2013&catid=4:sylwetki-prezesow&Itemid=6
http://www4.ksiaznica.torun.pl/bp/page/nazwiska/huppenthal.html