Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

JANUSZKIEWCZ Edmund

JANUSZKIEWCZ Edmund (1886–1938), prezes Towarzystwa Kupców Chrześcijańskich w Toruniu


Właściciel firmy „Stefan Kałamajski – Dom Konfekcyjny” w Toruniu

Urodził się 28 lipca 1886 r. w Poznaniu, jako nieślubny syn Marii Januszkiewicz. Po ukończeniu szkół praktykował w zawodzie kupieckim, uczęszczając równocześnie na 3-letni kurs w poznańskiej Szkole Handlowej. Następnie przez szereg lat prowadził własne przedsiębiorstwo handlowe. W 1908 r. ożenił się z Heleną Kałamajską z Poznania, siostrą Stefana Kałamajskiego, znanego poznańskiego kupca, przemysłowca i działacza politycznego, stabilizując tym samym swoją pozycję zawodową. Działał także społecznie, będąc jednym z trzech inicjatorów i założycieli w 1912 r. w Poznaniu “Klubu Śpiewackiego” – znanego następnie jako chór “Arion”.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej powołany do armii niemieckiej, służył od 20 maja 1915 r. do 8 listopada 1918 r. w 29 Pułku Saperów w Poznaniu. Po wybuchu powstania wielkopolskiego, wstąpił 23 lutego 1919 r. jako ochotnik do Wojska Polskiego, służąc w Intendenturze w Poznaniu, gdzie m. in. ukończył z wynikiem bardzo dobrym kurs na oficera gospodarczego. Za służbę w Wojsku Polskim odznaczony został: Odznaką Pamiątkową Wojsk Wielkopolskich, Odznaką Powstańczą i Medalem Pamiątkowym za Wojnę 1918–1921. Zwolniony z wojska w grudniu 1919 r. wyprowadził się do Gdańska, gdzie objął posadę prokurenta w Polskim Banku Komisowym. Działał też na niwie społecznej, będąc członkiem samorządu i kierownikiem Wydziału Kulturalno-Oświatowego Gminy Polskiej w Gdańsku oraz aktywnym propagatorem na rzecz pożyczki “Odrodzenia Polski”.

W lutym 1923 r. Stefan Kałamajski wykupił z rąk żydowskich sklep i dom Alfreda Abrahama przy ulicy Szerokiej 21 w Toruniu, tworząc pod własną firmą nową placówkę polską. Dyrekcję oddziału wielkiej poznańskiej firmy “Stefan Kałamajski” – “Dom Konfekcyjny” w Toruniu powierzył swojemu szwagrowi Januszkiewiczowi. Dzięki wybitnym zdolnościom kupieckim oraz niezwykle wytężonej pracy Edmunda Januszkiewicza w krótkim czasie przedsiębiorstwo to osiągnęło bardzo wysoki poziom i należało do przodujących placówek handlowych w mieście, zatrudniając w 1937 r. około 50 pracowników.

Edmund Januszkiewicz przez swoje zamieszkiwanie w Gdańsku uzyskał na mocy artykułu 105 postanowień Traktatu Wersalskiego samoistnie obywatelstwo gdańskie. Po powrocie do Polski uważał jednak za właściwe posiadać obywatelstwo polskie, składając odpowiedni wniosek do Urzędu Wojewódzkiego Pomorskiego. Wojewoda pomorski Wiktor Lamot w lutym 1929 r. zaopiniował wniosek pozytywnie, przyznając Januszkiewiczowi z powrotem obywatelstwo polskie.


Działacz społeczny organizacji kupieckich i towarzystw kościelnych

Januszkiewicz brał czynny udział w pracy społecznej, pełniąc szereg kierowniczych funkcji w toruńskich organizacjach, a zwłaszcza w życiu gospodarczym kupiectwa pomorskiego. I tak od 1926 r. prawie przez 9 lat piastował godność prezesa Towarzystwa Kupców Chrześcijańskich w Toruniu, członka Zarządu Głównego Związku Towarzystw Kupieckich na Pomorzu, radcy Pomorskiej Izby Przemysłowo-Handlowej w Gdyni, członkiem komisji odwoławczej Izby Skarbowej, oraz ławnika Sądu Handlowego w Toruniu i prezesa spółdzielni “Kredyt Kupiecki”, a także członka zarządu Komunalnej Kasy Oszczędności miasta Torunia. Na stanowiskach tych przyczynił się znacząco do rozwoju organizacyjnego kupiectwa toruńskiego. Przez szereg lat był prezesem Dekanalnej Akcji Katolickiej oraz członkiem zarządu wielu bractw i towarzystw kościelnych. Ponadto był prezesem Bractwa Strzeleckiego w Toruniu, członkiem Towarzystwa Gimnastycznego “Sokół”, sekretarzem Polskiego Towarzystwa Turystycznego na Pomorzu, członkiem kuratorium Fundacji Stypendialnej im. dra Karola Marcinkowskiego w Toruniu, toruńskich towarzystw śpiewaczych, członkiem Oddziału Miejskiego Pomorskiej Ligi Obrony Powietrznej Państwa, zastępcą członka Pomorskiej Rady Okręgowej Polskiego Czerwonego Krzyża i ławnikiem Opieki Szkolnej przy Państwowym Gimnazjum Klasycznym i Humanistycznym w Toruniu, oraz ławnikiem Towarzystwa Opieki nad Żebrakami w Toruniu. Oprócz tego Edmund Januszkiewicz uchwałą Rady Miejskiej Torunia z 21 września 1932 r. wybrany został niepłatnym Radcą Miejskim i pracował ofiarnie i bezinteresownie w charakterze honorowego członka toruńskiego Magistratu do dnia 26 stycznia 1934 r., będąc m. in. członkiem Komitetu Rozbudowy Miasta i członkiem deputacji przedsiębiorstwa “Rudak”.

Edmund Januszkiewicz zmarł 27 grudnia 1938 r. w Toruniu i pochowany został w grobowcu rodzinnym na cmentarzu staromiejskim św. Jerzego

W małżeństwie miał synów: Witolda, urodzonego 15 sierpnia 1909 r. w Poznaniu, zmarłego 11 listopada 1931 r. w Toruniu, Mariana Zbigniewa, urodzonego 4 kwietnia 1913 r. w Poznaniu i Jana, urodzonego 27 maja 1919 r. w Poznaniu, absolwenta Państwowego Gimnazjum im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. W Toruniu Januszkiewiczowie mieszkali przy ul. Szerokiej 21.


Bibliografia

K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny, t.. 3 ToMiTo UMK Toruń 2002


FOTOGALERIA