Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

KALISKI SYLWESTER DAMAZY

Bez tytułuKALISKI SYLWESTER DAMAZY (1925-1978), minister nauki, szkolnictwa wyższego i techniki, poseł na Sejm, komendant Wojskowej Akademii Technicznej, generał dywizji, badacz i wynalazca w dziedzinie fizyki technicznej.

Urodził się 19 XII. 1925 w Toruniu jako syn Wincentego, starszego ogniomistrza w toruńskim 8 pułku artylerii ciężkiej oraz Walerii z domu Szynalewskiej. Do czasu II wojny światowej w 1939 roku ukończył 1 klasę Filii Państwowego Gimnazjum Męskiego im. Mikołaja Kopernika w Toruniu. W marcu 1945 powrócił do Torunia z obozu w Potulicach (filia obozu Stutthofu), gdzie został osadzony wraz z matką.

Jeszcze w 1945 roku zdał w trybie eksternistycznym maturę w toruńskim Liceum dla Dorosłych im. S. Żeromskiego i zdał egzamin na Politechnikę Gdańską (Wydział Inżynierii Lądowej i Wodnej).

W roku 1951 Kaliskiego powołano do wojska , został odkomenderowany do pracy w Wojskowej Akademii Technicznej (WAT) w Warszawie jako pracownik naukowy.

Awanse wojskowe i naukowe.
W 1951 roku rozpoczął Kaliski zawodową służbę wojskową od stopnia porucznika. Kolejne awanse to: stopień kapitana w 1952 roku, major w 1954 roku, podpułkownik w 1957 roku, pułkownik w 1960 roku. W 1966 roku mianowany został na stopień generała brygady. Najwyższy awans przypadł na rok 1972 – stopień generała dywizji. W 1975 roku został zwolniony z zawodowej służby wojskowej i przeniesiony do rezerwy.

Podobny przebieg jak kariera wojskowa miały awanse związane z dokonaniami naukowymi. W1954 obronił pracę doktorską, a w 1956 roku rozprawę habilitacyjną. Obie prace miały charakter tajny, gdyż dotyczyły technicznych zagadnień rakiet bojowych.
Jako prof. zwyczajny w stopniu generała brygady objął w 1967 roku funkcję komendanta-rektora WAT, którą pełnił do 1974 roku. Do wyróżnień należy zaliczyć przyjęcie Kaliskiego w 1969 na członka rzeczywistego PAN. Był także aktywny w innych dziedzinach życia politycznego i społecznego. W latach 1972-1978 przewodniczył Sejmowej Komisji Nauki i Postępu Technicznego, a w latach 1974-1978 był ministrem w Ministerstwie Nauki, Szkolnictwa Wyższego i Techniki. Kierował także od 1975 roku Instytutem Fizyki Plazmy i Laserowej Mikrosyntezy, który stworzył od podstaw. O dorobku naukowym Kaliskiego świadczą liczne prace (ponad sto publikacji) i patenty.

Wynalazek fasera i inne odkrycia
Kaliski jest współtwórcą wynalazku zwanego faserem. Urządzenie generuje drgania spontaniczne w zakresie kilku MHz. Wywołuje je strumień elektronów w krysztale piezo-półprzewodnikowym. Wynalazek znalazł praktyczne zastosowanie w takich dziedzinach gospodarki jak: elektronika, automatyka i informatyka.

Jako twórca nowej dziedziny nauki – elektronofononiki, prowadził badani nad wykorzystaniem rezonatorów i generatorów oscylacji spontanicznych na falach powierzchniowych, występujących w półprzewodniku o własnościach piezoelektrycznych. Odkrycie to zostało opatentowane w USA, Wielkiej Brytanii i Francji. Jest także twórcą teorii falowodów piezopólprzewodnikowych.

Praca zespołu kierowanego przez Kaliskiego przyniosła efekty także w zakresie badań termojądrowych i dzięki nim Polska stała się partnerem dla takich państw jak: ZSRR, USA, Francja, Anglia i Japonia.

Za dokonania naukowe Kaliski otrzymał czterokrotnie nagrodę państwową I stopnia, dwukrotnie nagrodę Ministra Obrony Narodowej. Ponadto liczne odznaczenia krajowe i zagraniczne m.in.:
• Order Budowniczych Polski Ludowej – 1978 (pośmiertnie)
• Krzyż Komandorski Orderu Odrodzenia Polski – 1973
• Krzyż Kawalerski Orderu Odrodzenia Polski – 1961
• Order Sztandaru Pracy I klasy – 1968

Sylwester Kaliski uległ wypadkowi samochodowemu 5 sierpniu 1978 roku jadąc na urlop na trasie Warszawa – Kołobrzeg w miejscowości Wyszewo pod Koszalinem. Zmarł 16 września 1978 roku w Centralnym Szpitalu Klinicznym Wojskowej Akademii Medycznej w Warszawie nie odzyskawszy przytomności od chwili wypadku. Został pochowany 19 września 1978 roku na Cmentarzu Wojskowym na Powązkach w Warszawie.

Władze miejskie Torunia jedną z ulic na Koniuchach nazwały jego imieniem. Od 2 września 1985 roku jest patronem Zespołu Szkół Mechanicznych Elektrycznych i Elektronicznych w Toruniu.

Bibliografia
1.Gen. dyw. prof. dr hab. inż. Sylwester Kaliski 1967- 1974. Głos Akademicki Wojskowej Akademii Technicznej. Redakcja Wydawnictw Wojskowej Akademii Technicznej. Warszawa 2012
2.T. Zakrzewski, Kaliski Sylwester Damazy ,Toruński Słownik Biograficzny, t. IV.
3. J. Konopiński, Nota biograficzna gen. dyw. prof. dr hab. inż. Sylwestra Kaliskiego,
4. www.zsmeie.torun.pl

Galeria