Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

KAMIŃSKA WŁADYSŁAWA MARIA

KAMIŃSKA WŁADYSŁAWA MARIA (1905-1944), siostra zakonna, członkini podziemnej org. PAP w Toruniu, więźniarka.
Urodziła się 12 II w Toruniu jako córka Franciszka, właściciela niewielkiego sklepu spożywczego, i Antoniny z domu Fiałkowskiej. K. Ukończyła 9-klasową Szkołę Wydziałową i cztery klasy Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Żeńskiego. Rok przed klasą maturalną wstąpiła do ścisłego zakonu klarysek w Bydgoszczy, gdzie po kilkuletnim nowicjacie złożyła śluby wieczyste w 1934.

Gdy we wrześniu 1939 klasztor został przez Niemców zamknięty, przestała używać habitu i powróciła do rodziny w Toruniu, mieszkającej przy ul. Szewskiej 5. Znalazła zatrudnienie w ZM (Stadtverwaltung), w wydziale dowodów osobistych niemieckiej listy narodowościowej (DVL).

Po wstąpieniu do PAP wykradała z wydziału oryginalne blankiety DVL i przekazywała je komendantowi tej organizacji Edwardowi Słowikowskiemu pseudonim „Biały Grot“ (i in.). Czyniła to za pośrednictwem Leona Sandera, właściciela warsztatu rymarskiego przy ul. Strumykowej 12. Stąd Słowikowski lub osoby przez niego upoważnione odbierały blankiety, do których następnie wpisywano fałszywe nazwiska członków PAP. Pewna część zdobytych przez Kamińską blankietów przekazywana też była oficerom angielskim – jeńcom obozu na toruńskich Stawkach.

Dzięki jej pomocy udawało się bezpieczniej poruszać działającym w konspiracji Polakom, a także zbiec z obozu pewnej liczbie Anglików (potwierdzone zostały m.in. ucieczki kilku angielskich lekarzy wojskowych, pilotowanych na Wybrzeże, skąd przez Szwecję dotarli do Anglii). Tę niebezpieczną działalność prowadziła Kamińska do 6 listopada 1943. W tym dniu została aresztowana przez funkcjonariusza referatu IV A 2 toruńskiego gestapo Albrechta. Śledztwo jej, podobnie jak innych aresztowanych w I połowie listopada tego roku odbywało się najpierw w Toruniu. 1 grudnia tego roku przewieziono ją razem z H. Rutkowską i E. Wolterem do więzienia gestapo w Bydgoszczy.

Po upływie ponad pół roku 15 sierpnia 1944 razem z Z. Sanderem, E. Wolterem, Z. Neumannem, J. Nowakiem, F. Makowskim oraz z siostrami Marią i Janiną Schaddach (wszyscy z Torunia) przewieziona zastała znów do Torunia, a następnie wagonem więziennym do Gdańska na rozprawę sądową przed Izbą Karną Wyższego Sądu Krajowego 17 sierpnia tego roku. Została objęta jedną rozprawą z L. Sanderem i E. Wolterem z jednego oskarżenia o prze¬kazywanie komendantowi PAP dokumentów osobistych III grupy DVL, wystawianych Polakom i Anglikom na fałszywe nazwiska niemieckie. Otrzymała, tak jak oni, wyrok śmierci i 23 września 1944 została stracona przez zgilotynowanie. Od dnia rozprawy do dnia egzekucji (35 dni) trzymana była w celi dla skazańców, na parterze gdańskiego więzienia.

Przez pewien okres przebywała tam wspólnie z siostrami Marią i Janiną (Johanną) Schaddach, skazanymi również na śmierć, lecz ułaskawionymi dzięki interwencji ich ojca – Niemca, oraz krótko z Marią Szymichowską. Według ich relacji Kamińska zachowywała się w sposób zrównoważony, spokojnie, a nawet pogodnie, czym podtrzymywała na duchu koleżanki. Była krótkowzroczna, niskiego wzrostu i filigranowej budowy (miała tak drobne ręce, że każde zakładane jej kajdanki okazywały się zbyt duże). Według tychże relacji na stracenie prowadziła ją oberwachmeisterin Krenkel, znana w więzieniu z okrucieństwa, która wtedy zademonstrowała je wobec Kamińskiej stwierdzeniem, że z chęcią poszarpałaby ją osobiście, wyrywając jej każdą nogę i rękę osobno.

Brak jest potwierdzenia, że Kamińska została pochowana na Zaspie w Gdańsku, gdzie masowo chowano więźniów z Gdańska i Stutthofu. W przekonaniu współwięźniarek jej zwłoki zostały przekazane do Instytutu Medycznego w Gdańsku, w którym przeprowadzano eksperymenty medyczne i fabrykowano mydło. Rodzina Kamińskiej, u której gestapo przeprowadziło bezskuteczną rewizję, przeżyła wojnę i mieszkała nadal pod tym samym adresem przy ul. Szewskiej 5.

Bibliografia
A. Zakrzewska, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007