Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

KITTEL ZYGMUNT

KITTEL ZYGMUNT (1877-1960), dyrektor Cukrowni „Żnin”, nauczyciel Technikum Cukrowniczego w Toruniu.
Urodził się 28 I 1877 w Nowym Mieście na Pomorzu, w rodzinie przemysłowca Maksymiliana i Joanny ze Skuszewiczów. W 1884-97 uczęszczał do gimnazjum brodnickiego, gdzie był aktywnym członkiem tajnej organizacji filomackiej. W 1897 został usunięty ze szkoły za nieprzestrzeganie zakazu posługiwania się ję-zykiem polskim na terenie gimnazjum. Egzamin dojrzałości złożył w Berlinie jako eksternista. W 1897-98 odbył służbę wojskową w 141 pp. w Grudziądzu. 1 października złożył egzamin na oficera rezerwy i otrzymał przydział do 128 pp. w Gdańsku.

Po odbyciu praktyki w fabryce urządzeń cukrowniczych w Pradze czeskiej, a następnie w Przeworsku, gdzie właśnie montowano cukrownię, wstąpił Kittel w 1899 na Wydział Mechaniki Politechniki w Berlinie-Charlottenburgu, gdzie w 1905 otrzymał dyplom inż. cukrownika. Podczas studiów uczył języka polskiego dzieci zamieszkałych w Berlinie Polaków. Ukończył także szkołę cukrowniczą w Brunszwiku. Następnie pracował kolejno: w fabryce „Rörig und König” w Magdeburgu (1905-1907), jako zmianowy w cukrowni „Rybnica” na Podolu (1907-1909), pomocnik dyrektora cukrowni w Kruszwicy (1909-11) i dyrektor techniczny cukrowni „Gniezno” (1911-19).
Pod koniec pierwszej wojny światowej stał się inspiratorem i organizatorem wielu poczynań na rzecz wyzwolenia Wielkopolski. W listopadzie 1918 został członkiem rady żołniersko-robotniczej, a w grudniu 1918 jako komendant gnieźnieńskiego Towarzystwa Gimnastycznego „Sokół”, zorganizował powstanie w mieście i powiecie. Dowodził oddziałem gnieźnieńskim w walkach pod Zdziechową, Szubinem, i Rynarzewem, co opisał w broszurze o powstaniu w Gnieźnie (Oswobodzenie Gniezna i trzy tygodnie dalszych potyczek (28 XII 1918 – 17 I 1919). Pam., Gniezno 1919).
W lutym 1919 wybrany został przez Radę Ludową starostą gnieźnieńskim i był nim do marca 1920, tj. do czasu powrotu do cukrownictwa, na stanowisko dyrektora cukrowni „Żnin”, na którym pozostawał do września 1939. Zakład ten unowocześnił i wprowadził w nim suszenie wysłodków jako pierwszy w Polsce specjalista z tego zakresu.
Społecznie pełnił funkcje prezesa założonego w Poznaniu w 1921 Koła Cukrowników Polskich. Lata okupacji niemieckiej przeżył ukrywając się w Warszawie i na Lubelszczyźnie. Po wyzwoleniu wrócił do cukrowni żnińskiej na poprzednie stanowisko i obowiązki te pełnił do 1950, kiedy to przeszedł na emeryturę i zamieszkał w Toruniu. Tu do końca życia wykładał maszynoznawstwo w Technikum Cukrowniczym. Napisał wówczas pracę pt. Wyżymanie i suszenie wysłodków, Warszawa 1956. Kittel odznaczony był m.in. Krzyżem Oficerskim Orderu Odrodzenia Polski, Krzyżem Walecznych i Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym.

Zmarł w Toruniu 15 VI 1960 i pochowany został na cmentarzu staromiejskim św. Jerzego. Kittel był dwukrotnie żonaty. Z pierwszego małżeństwa z Ireną Kazubińską miał jedynego syna Andrzeja, który zginął w wypadku samochodowym w 1946. Z drugiego małżeństwa z Marią z Daszkowskich, wcześniej zamarłą Osten-Sackenową, urodzoną 6 IV 1907, zmarłą 5 IX 1975 i pochowaną obok męża w grobach rodzinnych, nie pozostawił potomstwa. W Toruniu mieszkał przy ul. J. Matejki 44.
Bibliografia
K.. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007