Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

KŁOSSOWSKI JERZY ANTONI

KŁOSSOWSKI JERZY ANTONI (1893–1978), komandor ppor. dyplomowany, oficer Marynarki Wojennej, dyrektor naukowy w Szkole Podchorążych Marynarki Wojennejw Toruniu.

Urodził się 19 IV 1893 w Kielcach, w rodzinie Ksawerego, gdzie spędził pierwszych 17 lat swego życia. Po strajkach szkolnych uczęszczał do Polskiej Szkoły Handlowej. Natomiast zdobycie matury z prawami państwowymi  ułatwiło mu powstanie w 1909 w Warszawie przy ul. Wilczej nr 64 dwuklasowej Szkoły Handlowej A. Jeżewskiego z rosyjskim  językiem wykładowym. Wstąpił do tej placówki w 1910 i ukończył ją z odznaczeniem w 1912.

Po uzyskaniu świadectwa dojrzałości w lipcu tego roku został słuchaczem Morskiego Korpusu Kadetów w Petersburgu, lecz już po miesiącu zrezygnował i podjął studia na Wydziale Mechanicznym tamtejszej Politechniki.  Wkrótce i ta uczelnia okazała się pomyłką i wstąpił do nowo powstałej w Petersburgu wojskowej szkoły morskiej – Samodzielnych Klas Gardemarińskich. Była to na ówczesne czasy instytucja z ambicjami. W 1915 jej słuchaczy szkolono na wodach Dalekiego Wschodu: na Amurze, Morzach Japońskim i Ochockim, pływano na krążowniku „Orioł” i kanonierce „Mangugaj”.

Po przyspieszonym ukończeniu szkoły i otrzymaniu 11 II 1916 stopnia miczmana został gardemarinem okrętowym. Rozpoczął służbę oficerską w carskiej Flocie Bałtyckiej. Do września tego roku przebywał na kanonierce „Gilak” oraz był komendantem transportowców „Ceres” i „Wiera” Flotylii Transportowej Specjalnego Przeznaczenia, a także młodszym oficerem flagowym na starym szkolnym pancerniku „Pietr Wielikij”.

Od października 1916 do kwietnia 1917  był słuchaczem Szkoły Lotnictwa Morskiego w Baku, której nie ukończył z powodu wypadku podczas awarii wodosamolotu. W drugiej połowie 1917 został oficerem morskim we flotylli na jeziorze Wan w tureckiej Armenii, na froncie rosyjsko-tureckim. Jesienią tego roku zwolniony z armii rosyjskiej, do końca 1918 był artylerzystą wojsk Azerbejdżanu w Tyflisie (dziś Tbilisi) i Giandzie.

Następnie udał się do Baku, gdzie działał Komitet Wojskowy Polaków i zgłosił chęć powrotu do kraju. Przez Batumi, Konstantynopol, Gałacz i Czerniowce powrócił w listopadzie 1919 do Polski. Zweryfikowany jako kpt. marynarki od listopada 1919 do marca 1920 był dowódcą Oddziału  Zapasowego Marynarzy w Porcie Wojennym w Modlinie. Od 26 IV 1920 był oficerem flagowym dowódcy Wybrzeża Morskiego i komendanta  Portu Wojennego w Pucku, komandora Witolda Panasewicza, a od 1 X tego roku komandora Jerzego Świrskiego.

W październiku 1921 został skierowany do Francji, gdzie w listopadzie 1922 skończył celująco roczny Cours Supérieur d’Hydrographie. Od 1 XII 1922 do 1 VII 1925 zajmował stanowisko szefa Biura Hydrograficznego Kierownictwa Marynarki Wojennej ,opracował jego statut i zorganizował pierwsze kursy mierników.

Zwolennik nauczania hydrografii

Kłossowki nawiązał także w 1924 kontakt z Oficerską Szkołą Marynarki Wojennej  w Toruniu, proponując jej komendantowi, komandorowi ppor. Adamowi Mohuczemu, i jej dyrektorowi naukowemu, komandorowi ppor. Witoldowi Zajączkowskiemu, zaopatrzenie placówki w niezbędny do nauki inwentarz nawigacyjny. Propozycja została przyjęta życzliwie. Wówczas zaproponował, aby do programów szkolnych włączyć przedmiot hydrografii w zakresie niezbędnym dla przyszłych oficerów.

Było to typowe dla jego działalności. Ciągle szukał nowych tematów i lepszych metod nauczania. Opracowany przez Kłossowskiego program wykładów teoretycznych z hydrografii i ćwiczeń praktycznych z pomiarów topograficznych na brzegu oraz sondowań szalupowych został zatwierdzony przez kierownictwo Marynarki Wojennej i zlecono mu zapoczątkowanie jego realizacji.

Pierwsze wykłady odbyły się w lutym 1925, i odtąd hydrografia znalazła się na stałe w programach nauczania Szkoły. Kłossowki został dojeżdżającym wykładowcą. Prowadził wykłady poglądowo, unikając sztywnej teorii, w taki sposób, aby słuchacze w razie nagłej potrzeby potrafili wykonać małe pomiary na brzegu i na morzu. Jednocześnie od 11 I 1924 do 14 V 1925 dowodził okrętem hydrograficznym „Pomorzanin”.

Od 1 VII do IX 1925 przejściowo kierował Wydziałem Organizacyjno-Mobilizacyjnym Sztabu Kierownictwa Marynarki Wojennej. Następnie do kwietnia 1927 studiował w paryskiej Ecole de Guerre Navale, którą ukończył z pierwszą lokatą, uzyskując tytuł oficera dyplomowanego. Po powrocie do kraju objął dowództwo kanonierki „Generał Haller”.

1 VII 1928 został dyrektorem naukowym w Szkole Podchorążych Marynarki Wojennej w Toruniu.  Wówczas wraz z komendantem placówki, komandorem por. dyplomowanym Stefanem Frankowskim, utworzył czasopismo Marynarki Wojennej „Przegląd Morski”; do 1933 był jednocześnie zastępcą redaktora  naczelnego tego miesięcznika.

1 I 1930 awansował na komandora ppor. dyplomowanego. Od maja do października 1933 był dowódcą torpedowca „Kujawiak”, a od października tego roku do stycznia 1934 – dowódcą ORP „Bałtyk”. M.in. z powodu niekorzystnych układów w kierownictwie Marynarki Wojennej 31 VII 1934 został przeniesiony do rezerwy.

Już 1 II tego roku – przed oficjalnym przeniesieniem – był delegowany do Ministerstwa Komunikacji i skierowany na praktykę do Torunia, a 1 VII tego roku podjął pracę naczelnika Biura Personalnego Dyrekcji Okręgowej PKP w Tor.uniu. Włączył się wówczas w nurt działalności społecznej na rzecz rozwoju świadomości morskiej społeczności. Był drugim wiceprezesem Pomorskiego  Okręgu Ligi Morskiej i Kolonialnej i przewodniczącym Sekcji Kolonialnej, prezesem Obwodu Kolejowego LMiK przy DOKP Toruń oraz członkiem jej Rady Głównej.

Za wybitną działalność na terenie tej organizacji odznaczony został Złotym Krzyżem Zasługi. Był pierwszym prezesem Oddziału PCK – Toruń Kolejowy, a także prezesem Okręgu Pomorskiego Kolejowego Przysposobienia Wojskowego.

Po wybuchu drugiej wojny światowej, poszukiwany przez Niemców w związku  z działalnością społeczną i polityczną, do stycznia 1945 mieszkał we wsi Prądzew pod Łęczycą, gdzie pracował jako buchalter rolny.

Od stycznia do kwietnia 1945 działał w Radzie Narodowej Łęczycy i był przewodniczącym koła TPPR. W kwietniu tego roku zgłosił się do Wojska Polskiego. Przyjęty w zweryfikowanym stopniu komandora dyplomowanego, od 1 VI tego roku o powołany został na szefa Oddziału  Marynarki Wojennej w Ministerstwie Obrony Nararodowej i jednocześnie na pomocnika szefa Sztabu Głównego Marynarki Wojennej z siedzibą w Warszawie. Ściśle współpracował wówczas z Radziecką Misją Morską.

Attache przy ambasadzie RP w Londynie

Od lipca 1945 przewodniczył Misji Morskiej w Szwecji, powołanej do rewindykacji polskich jednostek pływających internowanych tam na czas wojny. Przejął od władz szwedzkich okręty podwodne: „Sęp”, „Ryś” i „Żbik”, kuter pościgowy „Batory” i żaglowiec szkolny „Dar Pomorza”, powrócił wraz z nimi na „Darze” 25 X tego roku  do Gdyni. W grudniu 1945 został attaché morskim przy Ambasadzie RP w Londynie, gdzie miał się zająć sprowadzeniem do Polski okrętów i personelu Polskiej  Marynarki Wojennej z W. Brytanii. Misja ta skończyła się niepowodzeniem, m.in. z powodu negatywnego nastawienia tamtejszego środowiska oficerów polskich.

W styczniu 1947 został na własną prośbę odwołany do kraju i podjął dalszą służbę jako kierownik Wydziału Wykonawczego w Sztabie Głównym Marynarki Wojennej, a następnie   pracował w Sztabie Generalnym Wojska Polskiego. W marcu 1949 skierowany został przez Ministra Obrony Narodowej do Harbinu w Mandżurii. Organizował tam repatriację Polaków i wysłał do kraju trzy transporty.

Przeniesiony do rezerwy w styczniu 1950, pracował w przedsiębiorstwach budownictwa oraz w inspekcji handlowej do 1963. Ponadto jakiś czas był oceanografem w Instytucie Hydrologiczno-Meteorologicznym oraz redaktorem  „Biuletynu Informacji Naukowo-Technicznej”. Był też działaczem Ligi Obrony Kraju.

Na dorobek naukowy i publicystyczny Kłossowskiego składają się artykuły o tematyce operacyjno-taktycznej i historyczno-wojskowej, które publikował w „Wojskowym Przeglądzie Historycznym”, „Przeglądzie Morskim”, „Polsce Zbrojnej”, „Nautologii” i „Kurierze Porannym”. Poza wspomnianym wyżej Złotym Krzyżem Zasługi posiadał Srebrny Krzyż Zasługi i Krzyż Oficerski OOP. W 1963 Rada Ministrów przyznała mu rentę specjalną za zasługi dla państwa.

Kłossowski zmarł 12 VIII 1978 w Warszawie. Pochowany został na cmentarzu Powązkowskim. W małżeństwie miał dwóch synów. W Toruniu  mieszkał przy ul. Hieronima Derdowskiego 6.

Bibliografia

  1. K. Przybyszewski,Toruński Słownik Biograficzny, t.6 ToMiTo, UMK w Toruniu 2010