Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

KROWICKA ELŻBIETA

KROWICKA (Herminkinne) ELŻBIETA (Elisabet) (ok. 1510-1584), benedyktynka toruńska

Pochodziła z biedniejszych mieszczan toruńskich i prawdopodobnie około 1517 jako siedmioletnia sierota przyjęta została przez ksienię Angelikę Hokenne (zm. 1538) na wychowanie do klasztoru benedyktynek. W 1535 była jedną z ostatnich nowicjuszek konwentu toruńskiego, ale zapewne nie złożyła jeszcze ślubów zakonnych. Jako konwerska zajmowała się pracami w gospodarstwie klasztornym, min. pełniła obowiązki kucharki.

Wstępując do zgromadzenia toruńskiego zastała w nim czterdzieści siedem panien, ale w 1538 konwent przy kościele św. Ducha liczył za-ledwie szesnaście mniszek. Jeszcze gorsza była sytuacja benedyktynek przy kościele św. Jakuba, gdzie już w 1536 panny wymarły, a kaznodzieją był luteranin. W 1552 w zgromadzeniu przy kościele św. Ducha pozostały jedynie trzy siostry, a wśród nich Krowicka. W 1559 protestanckie władze miasta przejęły, za zgodą króla Zygmunta Augu-sta część przywilejów benedyktynek oraz połowę budynków klasztor-nych, które przeznaczono na szpital. W konwencie pozostała tylko uparta Krowicka, która zaprosiła do klasztoru nieznaną z imienia świecką starszą kobietę. Mimo to, w 1578 Krowicka zmuszona została do przekazania władzom miasta pozostałych przywilejów benedykty-nek. Niebawem jednak dzięki biskupowi chełmińskiemu Piotrowi Ko-stce (1574-95) uzyskała pomoc benedyktynek z Chełmna. Przełożona tamtejszego konwentu Zofia Izbińska wysłała do Torunia Barbarę Wą-sowską, a po jakimś czasie jeszcze dwie nowicjuszki.

W Chełmnie 4 czerwca 1579 Krowicka otrzymała prawdopodobnie profesję i tam również, wspólnie z Magdaleną Mortęską, została kon-sekrowana przez biskupa P. Kostkę. Obrano ją wówczas starszą zgro-madzenia toruńskiego, do którego wróciła w towarzystwie trzech no-wych panien: Jadwigi Jachoniewskiej, Elżbiety Kwiatkowskiej i Anny Żorawkówny. Niebawem do Torunia zaczęły zgłaszać się nowe kandy-datki.

31 sierpnia 1581 biskup Kostka podporządkował konwent toruński benedyktynkom w Chełmnie, a w roku następnym ksieni chełmińska Magdalena Mortęska (1579-1631) wysłała do Torunia siedem innych sióstr. Odtąd konwent toruński otrzymywał z Chełmna nie tylko wsparcie duchowe, ale i materialne. Niemniej Krowicka nie była zadowolona z tej współpracy i zarzucała M. Mortęskiej zbytnią ingerencję w życie swojego zgromadzenia. Protestowała również przeciw wysyłaniu mniszek do Chełmna na naukę. Urażona brakiem poparcia biskupa chełmińskiego zwróciła się o pomoc do protestanckich władz miejskich. Być może właśnie ten krok doprowadził do odebrania jej w 1584 funkcji starszej, chociaż nie można wykluczyć, że Krowicka była już mocno schorowana. Jej miejsce zajęła Anna Świętosławska (1584-5), zaś Krowicka przeniesiona została do Chełmna. Tam też zmarła 19 XI 1584. Elżbieta Krowicka nie należała do osób szczególnie wykształconych: nie znała łaciny, a w języku niemieckim czytała słabo. Była jednak bardzo wierząca i jej silnej woli klasztor toruński zawdzięcza swoje przetrwanie.

Bibliografia

M. Olesińska, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007