Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

LANGENHAHN JAN ANTONI I (STARSZY)

ANGENHAHN JAN ANTONI I (STARSZY) (1700-1757), rzeźbiarz toruński.

Urodził się w mieście Koburg we Frankonii jako syn miejscowego rzeźbiarza, u którego odbył naukę zawodu. W trakcie wędrówki czeladniczej dotarł do Torunia. 12 czerwca 1730 zgłosił się na odbycie mutjaru w warsztacie znanego mistrza toruńskiego Jerzego Guhra. 18 czerwca 1730 został wpisany na odbycie ostatniego roku praktyki w warsztacie tegoż mistrza snycerskiego.

Na zakończenie terminu jako sztukę mistrzowską miał wyrzeźbić krucyfiks. Pracę wykonał szybko i w sposób zadowalający, skoro tytuł mistrza uzyskał dokładnie 9 lipca, a 16 listopada 1731 został pełnoprawnym obywatelem Torunia uzyskując prawa miejskie.

Wykształcił niewielu uczniów, zapewne tylko czterech. Dnia 18 stycznia 1738 na odbycie nauki w jego warsztacie przyjęty został Nataniel Eppen, który wyzwolił się na czeladnika 23 kwietnia 1743. Również od 1738 czeladnikiem był Gottlieb Hertwig. Natomiast 13 kwietnia 1744 Langenhahn przyjął na naukę Johanna Gottlieba Elsnera, którego dalsze losy są nieznane. Z kolei 15 kwietnia 1751 Langenhahn przyjął na naukę w swoim warsztacie syna (Langenhahna Młodszego), wyzwolonego 11 lutego 1755.

Przed 1733 wynajmował dom przy ul. Małe Garbary 14, potem w latach 1733-37 mieszkał w domu przy Rynku Nowomiejskim 17, w latach 1738-42 w domu przy ul. Sukienniczej 20, wreszcie w 1742 kupił leżącą nieopodal kamienicę przy ul. Sukienniczej 16, gdzie mieszkał do śmierci.

29 stycznia 1732 ożenił się z Anną Barbarą Schmidt, córką Andrzeja, kupca ze Wschowy. Miał z nią 6 dzieci: Annę Barbarę (1732 – po 1805), od 7 XI 1752 żonę ślusarza Jana Beniamina Linde, matkę Jana Wilhelma i Samuela Bogumiła; Katarzynę Dorotę (1735-78), od 1760 żonę kotlarza Jerzego Wilhelma Bode (zm. 1766), a potem od 1768 kotlarza Swena Gustawa Malma; Jana Antoniego mł. , Marię Eleonorę (1740-80), żonę rzeźnika Daniela Chrystiana Glitschke; Reginę Elżbietę (1743-7) i Daniela Beniamina (1748, zm. w dzieciństwie). Langenhahn zmarł w Toruniu krótko przed 20 III 1757, został pochowany na cmentarzu św. Katarzyny.

Działalność warsztatu rzeźbiarskiego Langenhahna jest słabo znana. Wiadomo, iż w latach 1731-57 brał czynny udział w pracach przy dekoracji fasady ratusza staromiejskiego w Toruniu, odbudowanego po katastrofalnym pożarze z 1703. Pracował również nad ozdobieniem wnętrz ratuszowych.

W latach 1739-40 wykonał zdobienia do zegara autorstwa Juliusa Huntenburga, na które składały się alegoryczne figury Wiary i Czasu. Z zachowanych do dziś prac Huntenburga najbardziej znana została wykonana na potrzeby toruńskiej gminy ewangelickiej. Powszechnie uważa się go za autora wystroju rzeźbiarskiego głównego ołtarza staromiejskiego kościoła ewangelickiego (obecnie św. Ducha), którego architekturę jak i sam ołtarz zaprojektował Ephraim Schröger.

W skład tej dekoracji snycerskiej wykonanej w 1756, a więc pod koniec życia rzeźbiarza, wchodzą statuy czterech ewangelistów (Mateusza, Marka, Łukasza i Jana) oraz krucyfiks i dekoracja ornamentalna. Nie podlega wątpliwości wykonanie przez Langenhahna dekoracji ornamentalnej ołtarza. Świadczy o tym sygnatura „I L A 1756” umieszczona na fryzie belkowania ołtarza głównego. Autorstwo rzeźb ewangelistów Langenhahna bywa jednak przez niektórych badaczy kwestionowane. Figury zostały wykonane w stylu późnobarokowym i reprezentują dość wysoki poziom artystyczny.
Bibliografia

A. Kucharski, K. Mikulski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007