Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

LANGENHAHN JAN ANTONI II (MŁODSZY)

LANGENHAHN JAN ANTONI II (MŁODSZY) (1737-1795), rzeźbiarz toruński

Urodził się w Toruniu ok. 3 XII 1737 (chrzest 6 XII) jako syn Jana A. Starszego i Anny Barbary z domu Schmidt. W 1751 rozpoczął naukę sztuki snycerskiej w warsztacie ojca. Nauka trwała krótko z uwagi na fakt, iż był synem mistrza.

W 1755 wyruszył na wędrówkę czeladniczą odbytą prawdopodobnie tylko po kraju. Do Torunia powrócił w 1758, już po śmierci swego ojca. W księgach cechowych po raz pierwszy po powrocie pojawił się dnia 1 sierpnia tego roku.

Staż przed egzaminem mistrzowskim trwał tylko niespełna trzy miesiące, gdyż 24 października tego roku został wyzwolony na mistrza i przyjęty do cechu. Jako artysta miał najprawdopodobniej niewiele zamówień, dodatkowo od 1780 pracował jako polski kantor oraz dzwonnik w toruńskim kościele św. Trójcy na Nowym Mieście. Do wykonywania pierwszej z tych funkcji musiał posiadać przynajmniej podstawową znajomość języka polskiego. Nie była to zresztą jedyna praca dodatkowa jaką wykonywał.

Od 1793 piastował również stanowisko nauczyciela rysunku w miejscowym gimnazjum. Wszystkie te zajęcia świadczą o jego niewątpliwej wszechstronności. Drugim wnioskiem może być jednak hipoteza o jego dość przeciętnych kwalifikacjach rzeźbiarskich, skoro mimo przynależności do cechu i dobrych kontaktów w środowisku katolickim, będącym głównym odbiorcą elementów rzeźbiarskiego wystroju kościołów, musiał podejmować dodatkowe zajęcia. Po śmierci ojca odziedziczył kamienicę przy ul. Sukienniczej nr 16, w której mieszkał do śmierci.

18 IX 1759 zawarł małżeństwo z Anną Elżbietą Schulz, córką gru-dziądzkiego piekarza Jerzego. Miał z nią 11 dzieci, z których więk-szość zmarło jeszcze w dzieciństwie: Annę Zofię (ur. 1760), Annę Dorotę (1762-77), Katarzynę Elżbietę (1764-7), Barbarę Eleonorę (ur. i zm. 1767), Jana Bogumiła (ur. 1768), który podjął 30 VI 1783 naukę zawodu rzeźbiarskiego w warsztacie ojca i został wyzwolony na czeladnika 23 IX 1787, dalsze jego losy są nieznane; Marię Elżbietę (ur. i zm. 1771), Chrystiana Eliasza (1772-3), Jana Antoniego (ur. 1774), Annę Dorotę (1777-82), Krystynę Eleonorę (ur. 1780) i Marię Magdalenę (ur. 1783).

Jego działalność jako rzeźbiarza nie była z pewnością zbytnio ożywiona, skoro nie znane są żadne jego samodzielne rzeźby, a tylko dekoracje zdobiące dzieła innych snycerzy. Wiadomo, iż jedyna jego potwierdzona praca to dekoracja zboru ewangelickiego, na rzecz którego pracował również jego ojciec.

Młodszemu przypisuje się jedynie wykonanie ornamentów na ambonie (1759), prospekcie organowym oraz w bocznych emporach w ewangelickim kościele staromiejskim św. Krzyża (obecnie kościół św. Ducha). Uważa się, iż jest on również autorem figurek Króla Dawida i aniołków grających na puzonach (brakuje ich w projekcie prac zamówionych u Langenhaha Młodszego).

Fakt zachowania się wyłącznie ornamentów nie pozwala należycie ocenić jego biegłości warsztatowej. Sama dekoracja została wykonana bardzo starannie, doskonale komponując się z korpusem kazalnicy oraz prospektu organowego. Ponadto w kwestii jego twórczości wiadomo jedynie, iż współpracował z malarzem cechowym Janem Bogumiłem Jacobim. Zmarł w 1795 w Toruniu.

Bibliografia

A. Kucharski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007