Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

ŁASZEWSKI GRZYMAŁA HELIODOR

ŁASZEWSKI GRZYMAŁA HELIODOR (1838-1930), ksiądz, dzia-łacz narodowy, rezydent w kościele Wniebowzięcia NMP w Toruniu.

Urodził się 13 III 1838 w Chwarzenku w powiecie kościerskim w zamożnej rodzinie ziemiańskiej Antoniego i Salomei z Lewińskich. Uczęszczał do gimnazjum w Chojnicach, Gdańsku, Braniewie oraz Wejherowie, gdzie w 1863 uzyskał świadectwo dojrzałości. Następnie studiował teologię na Uniwersytecie w Münster, Fryburgu Bryzgowijskim i Monachium. Po uzyskaniu 1 sierpnia 1868 święceń kapłańskich w Monachium, kontynuował jeszcze dalsze studia w Münster, skąd w 1869 wrócił do diecezji chełmińskiej.

Po około 5 latach wikariatu w kilku miejscowościach Pomorza, w czasie gdy na obszarze tym zaczynał się pruski „Kulturkampf”, został 6 listopada 1874 ustanowiony przez biskupa Jana Nepomucena Marwitza proboszczem w Płużnicy w pow. wąbrzeskim, wbrew woli władz pruskich i bez ich zgody. Władze pruskie zabroniły mu wykonywania funkcji kapłańskich, a landrat wąbrzeski namawiał go do rezygnacji z nominacji.

Ksiądz Łaszewski nie zrezygnował, spotykały go z tego powodu sankcje karne. Ścigany przez żandarmerię ukrywał się do chwili aresztowania go 2 lutego 1875. Jego uwięzienie wywołało publiczną manifestację parafian. Osadzony został w więzieniu w Chełmnie, następnie sądzony i skazany na ciężkie więzienie. Po ponad półtorarocznym pobycie w domu karnym w Grudziądzu, gdzie był szczególnie szykanowany, skazany został na banicję oraz utratę obywatelstwa niemieckiego. Wyjechał do Francji, a następnie do Anglii.

Po kilkunastu latach, gdy „Kulturkampf” nieco zelżał i rząd pruski wycofał dekret banicyjny, wrócił w 1884 do diecezji i został wikarym w Złotowie, a następnie w Wudzynie w pow. Bydgoskim. 1 czerwca 1887 otrzymał nominację na probostwo w Dźwierznie pod Chełmżą. Pracując przez 25 lat w tej parafii uważany był przez władze pruskie za agitatora polskości. Należał do Stowarzyszenia „Straż” oraz do Towarzystwa Naukowego Torunia, w którego Zapiskach opublikował w 1908 pracę: Walenty Wolski z Niestępowa i jego potomkowie.

Z dniem 21 października 1911 przeszedł na emeryturę i zamieszkał w Toruniu, przy ul. Szewskiej 2. Z okazji 90 rocznicy urodzin, w uznaniu zasług, jakie ksiądz Łaszewski położył dla sprawy polskiej w czasach niewoli pruskiej, biskup chełmiński ksiądz dr Stanisław Wojciech Okoniewski mianował go honorowym radcą duchownym diecezji ponadto odznaczony był Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski. Dokąd mu siły pozwalały odprawiał codziennie mszę świętą w kościele Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny. Zmarł w Toruniu 11 II 1930 i zgodnie z jego wolą pochowany został na cmentarzu staromiejskim św. Jerzego.

Bibliografia
K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007