Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

MAGIERA Michał Adam

MAGIERA Michał Adam (1873–1927), pierwszy polski dyrektor Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Męskiego w Toruniu


Pedagog i działacz społeczny

Urodził się 20 września 1873 r. w Pisarzowicach w powiecie bialskim w Małopolsce. Uczęszczał do gimnazjum w Bielsku, lecz po kilku latach nauki w tej szkole, które przypadały na czasy zaciętej samoobrony żywiołu polskiego przed zalewem niemczyzny przejawiającej się wynaradawianiem i prześladowaniem młodzieży polskiej przez nauczycieli niemieckich, opuścił to gimnazjum i przeniósł się do Krakowa. Okres nauki w gimnazjum bielskim zahartował go i rozwinął w nim miłość do ziemi rodzinnej, której pozostał wierny do końca swego życia.

Po złożeniu egzaminu dojrzałości w gimnazjum krakowskim w 1896 r. został studentem Wydziału Filozoficznego tamtejszego Uniwersytetu. Studiował do 1900 r. literaturę i historię Polski oraz literaturę niemiecką. Wynikiem tych studiów była opublikowana przezeń rozprawa pt.: Stosunek Zacharyasza Wernera do literatury polskiej z uwzględnieniem “Wandy” Wężyka – zamieszczona w Sprawozdaniach dyrekcji c. k. gimnazjum w Wadowicach za rok szkolny 1902 oraz w osobnej odbitce.

Już pod koniec studiów uniwersyteckich odbył roczną praktykę nauczycielską (1899–1900) w Gimnazjum św. Anny w Krakowie, a przez następny rok pełnił obowiązki nauczyciela stałego w gimnazjum wadowickim, skąd przybył ponownie do Krakowa, gdzie do 1913 r. był profesorem seminarium nauczycielskiego męskiego. Mianowany w 1913 r. dyrektorem podobnego seminarium w Starym Sączu, pozostał na tym stanowisku do 1920 roku.

Oddany całą duszą zawodowi pedagogicznemu, przez cały czas służby nauczycielskiej w Małopolsce Michał Magiera brał także aktywny udział w życiu publicznym i społecznym. Był m. in. członkiem Wydziału Towarzystwa Gimnastycznego “Sokół” w Wadowicach, Krakowie i Starym Sączu oraz Towarzystwa Szkoły Ludowej, poświęcając im blisko dwadzieścia lat na działalność oświatową.

Znana i ceniona była jego działalność narodowa w latach 1908–1913 w “Straży Polskiej” w Krakowie; należał do jej członków założycieli i czołowych działaczy, będąc członkiem Zarządu Głównego i Komisji Rewizyjnej. Zamieścił też w organie tej organizacji: “Straż Polska” cykl artykułów pod własnym nazwiskiem i pseudonimem “Quidam”, m. in.: “Nasze kresy zachodnie. Powiat bialski”, “Kilka uwag o stosunkach narodowościowych na Śląsku Cieszyńskim”.

Na wiecach i zebraniach tej organizacji w Krakowie, Ostrawie czy innych miejscowościach Małopolski wygłaszał referaty o celach i zadaniach “Straży Polskiej”: “O bojkocie, jako czynniku podźwignięcia rodzimego handlu i przemysłu”, “Krzywdy narodu naszego na Śląsku”, “O obowiązkach narodowych”, zaś na wiecu z okazji rocznicy Powstania Styczniowego wzywał zebranych do popierania “Straży Polskiej”. Ponadto wchodził w skład różnych komisji i komitetów tworzonych okolicznościowo przez tę organizację, i tak był m. in. w Komitecie obchodów setnej rocznicy urodzin Juliusza Słowackiego, Zygmunta Krasińskiego i Polskim komitecie jubileuszowym trzechsetnej rocznicy śmierci ks. Piotra Skargi.

Będąc aktywnym działaczem narodowym, również i później, w pierwszych latach po odzyskaniu niepodległości był przywódcą Stronnictwa Narodowo-Demokratycznego w Starym Sączu.


Działacz oświatowy w Toruniu

W Toruniu mianowany został pierwszym polskim dyrektorem Państwowego Seminarium Nauczycielskiego Męskiego. Objąwszy 14 kwietnia 1920 r. stanowisko dyrektora, oddał się Michał Magiera z całym poświęceniem pracy nad zorganizowaniem tego zakładu i jego rozbudową oraz zapewnieniem wszelkiego rodzaju pomocy naukowych i podręczników. Stał na czele Seminarium do końca swego życia, mimo trawiącej go w ostatnich latach choroby.

W zakładzie tym, poza normalnym tokiem nauczania, prowadzone były różnego rodzaju kursy, m. in. kursy dokształcające dla niewykwalifikowanych nauczycieli z Pomorza, w których brał czynny udział jako wykładowca.

Poza tym pracował w dalszym ciągu niestrudzenie na polu oświatowym i narodowym, wygłaszając odczyty i przemówienia okolicznościowe podczas obchodów i uroczystości narodowych, w instytucjach społecznych itp.; wygłaszał odczyty i wykładał: na kursach polonistycznych dla oficerów garnizonu toruńskiego; prowadził i nauczał na kursach języka polskiego dla urzędników miejskich, urzędników cywilnych Dowództwa Okręgu Korpusu VIII, w Pomorskim Uniwersytecie Powszechnym, w Towarzystwie Gimnastycznym “Sokół” i w Pomorskiej Lidze Obrony Powietrznej Państwa.

W tej ostatniej był nawet mocno zaangażowany od początku jej istnienia, zamieszczając w Księdze Pamiątkowej Pomorskiej Ligi Obrony Powietrznej Państwa (Toruń 1925) artykuł pt.: “Lotnictwo a młodzież szkolna”. Ponadto był członkiem Zarządu Towarzystwa Nauczycieli Szkół Średnich i Wyższych w Toruniu i Zarządu Ogniska Garnizonowego prowadzonego przez Towarzystwo Przyjaciół Żołnierza.

Michał Magiera zmarł 29 marca 1927 r., po operacji w Klinice Uniwersyteckiej w Krakowie i zgodnie z jego życzeniem pochowany został na tamtejszym Cmentarzu Rakowickim. W uroczystościach pogrzebowych uczestniczyła również delegacja profesorów i uczniów Seminarium toruńskiego, niosąc do grobu trumnę i liczne wieńce.

W małżeństwie z Marią Komorowską miał Michał Magiera córkę Zofię Annę Julię; synów: Bogusława Lecha Ignacego, Michała i Władysława. W Toruniu Magierowie mieszkali przy ul. Henryka Sienkiewicza 38.


Bibliografia:

K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny, t.. 3 ToMiTo UMK Toruń 2002.


FOTOGALERIA