Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

MAZARGUIL JAN

MAZARGUIL (Masergel, Mazarguel, Mesergel) JAN ANDRZEJ (1719 – ok. 1783), złotnik toruński.

Czynny w Toruniu w latach 1753-80. Urodził się 25 IV1719 w Królewcu jako syn Jana, z zawodu fryzjera, w rodzinie kalwińskiej przybyłej z Francji. Kształcił się początku u złotnika królewieckiego Rafaela Tapke. Zapewne po wyzwoleniu na czeladnika wybrał się na wędrówkę, podczas której przybył do Torunia.

Po raz pierwszy jest wzmiankowany w tym mieście 23 października 1753 w charakterze czeladnika. Na mistrza został wyzwolony 28 stycznia 1754 po wykonaniu majstersztyku. Jeszcze tego roku uzyskał prawa miejskie. 15 listopada 1756 uchwałą rady kwartalnej cechu złotniczego przyznano mu ucznia. Stopniowo rosła jego pozycja w środowisku złotników toruńskich, skoro 7 czerwca 1766 został mianowany starszym cechu. Urząd ten pełnił do 22 czerwca 1775. Czeladnikiem, a także terminowym pracownikiem w jego warsztacie był Daniel Clausen I, później znany złotnik toruński, wyzwolony na mistrza w 1767.

W aktach cechowych Mazarguil jest wielokrotnie wzmiankowany do 1780 r. Żył jeszcze w lutym 1783, dokładna data śmierci nie jest znana. 21 lutego1754 ożenił się z Anną Krystyną Jenny (1714 – ok. 1771), córką Jakuba. Przyczyną ożenku było zapewne dążenie do przejęcia kamienicy i warsztatu po nieżyjącym już teściu. W małżeństwie tym urodziła się córka Anna Luiza (chrz. 11 V 1755), która zapewne zmarła w dzieciństwie. Od 1754 do śmierci mieszkał w kamienicy przy ul. Mostowej 23. Po śmierci pierwszej żony poślubił 19 XI 1772 Konstancję Mertz, wdowę po Michale, balwierzu toruńskim. Miał z nią 2 dzieci: Konstancję Dorotę (1773) i Jana Tomasza (1775), których dalsze losy nie są znane.

Mazarguil sygnował swoje wyroby znakiem monogramowym IM (bądź IHM) w polu prostokątnym. Swoją główna cechę (IM) stosował w latach 1754-77. Podczas pełnienia urzędu starszego cechu używał cechy probierczej M umieszczonej w polu okrągłym. Mimo wysokiej pozycji wśród toruńskich złotników, zachowała się tylko jedna jego praca, która jest mu przypisywana w sposób absolutnie pewny. Jest nią zawieszka cechu rzeźników toruńskich wykonana w 1768 w postaci plakietki w kształcie owalnego medalionu ze znakiem cechu rzeźniczego w centrum (głową byka oraz dwoma skrzyżowanymi toporami), otoczonego asymetrycznym ornamentem o motywach roślinnych. Zarówno pod względem kształtu jak i sposobu wykonania przypomina podobną plakietkę wykonaną przez innego toruńskiego złotnika Michała Borgoniego w 1763. Rysunek symboli cechu rzeźniczego umieszczonych w otoku jest niesymetryczny i niedokładny. Sposób wykonania tej plakietki świadczy o dość przeciętnych umiejętnościach Mazarguila.

Hipotezę tę trudno jednak potwierdzić z uwagi na brak innych potwierdzonych prac tego złotnika.

Warsztatowi Mazarguila przypisuje się również wykonanie plakietki wotywnej z wyobrażeniem św. Tekli z kościoła parafialnego w Sadłowie. Reprezentuje ona jednak bardzo niski poziom techniczny wykonania. Nie można jednak w tym przypadku w sposób absolutnie pewny potwierdzić autorstwa Mazarguila z uwagi na nieczytelną cechę imienną (IM bądź EM czy LM). Przypisywano mu również autorstwo dwóch kielichów z Wtelna i Sadek. Obecnie atrybucje te uznaje się za nieprawdziwe. Pewne jest, iż w 1754 wykonał jako pracę mistrzowską imbryk do kawy (nie zachował się). Niewielka liczba zachowanych obiektów autorstwa Mazarguila oraz ich dość przeciętny poziom wykonania świadczy już niezbicie o powolnym upadku toruńskiego złotnictwa, który rozpoczął się w 3. ćwierci XVIII w.

Bibliografia
A. Kucharski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007