Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

MIELCAREK JÓZEF

MIELCAREK JÓZEF (1895–1976), przewodniczący  Rady Miejskiej Inowrocławia, adwokat, notariusz i sędzia w Toruniu, działacz polityczny i społeczny.

Urodził się 11 II 1895 w Jaksicach w pow. inowrocławskim, w rodzinie rolnika Wojciecha i Salomei z Kosiaków. Po ukończeniu szkoły powszechnej w Jaksicach uczęszczał do gimnazjum w Inowrocławiu; był aktywnym członkiem Towarzystwa Tomasza Zana. W 1915 uzyskał świadectwo dojrzałości. Następnie studiował prawo na uniwersytecie  w Lipsku, Berlinie, Getyndze i Wrocławiu, gdzie w 1918 otrzymał dyplom.

Wybitny działacz „Zetu” Wrocław, w 1919 redaktor odpowiedzialny za „Brzask”. Jako powstaniec wielkopolski brał udział w wyzwoleniu Inowrocławia. Wstąpił ochotniczo do 5 Pułku Strzelców Wielkopolskich (późniejszego 59 Pułku Piechoty Wielkopolskiej). W październiku 1919 złożył przed Państwową Komisją  Egzaminacyjną w Poznaniu egzamin dla referendariuszy i przeniesiony został z formacji frontowej do sądownictwa wojskowego przy Wojskowym Sądzie Załogowym w Poznaniu. 19 III 1920 mianowano go podporucznikiem  w Korpusie Sądowym, a następnie zweryfikowano przez Centralną Wojskową Komisję Weryfikacyjną do stopnia porucznika.

Od grudnia 1920 był urlopowany i brał udział w akcji plebiscytowej w Bytomiu, potem działał na terenie pow. kozielskiego. Po ukończeniu pracy w komisji  plebiscytowej powrócił do służby wojskowej i z początkiem kwietnia 1921 przydzielony został – jako oficer sądowy – do Sądu Wojskowego  w Bydgoszczy. Po przeniesieniu do rezerwy, od 10 VIII 1921 odbywał aplikację sądową przy Sądzie Grodzkim  w Inowrocławiu, Sądzie Okręgowym  w Bydgoszczy oraz Sądzie Apelacyjnym w Poznaniu i tam 23 II 1923 złożył egzamin sędziowski. Mianowano go asesorem sądowym i kierownikiem  Sądu Grodzkiego w Łobżenicy (działał na tym stanowisku do 30 XI 1923).

Adwokat i notariusz w Inowrocławiu

Po rezygnacji z pracy w sądownictwie otrzymał zgodę prezesa Sądu Apelacyjnego w Poznaniu na wykonywanie zawodu adwokata w Inowrocławiu. 23 XII 1923 otworzył kancelarię przy ul. Królowej Jadwigi 22–23. W latach 20. XX w. prowadził ją samodzielnie, potem wspólnie z adwokatem Tadeuszem Mollenbrockiem. Dodatkowo w kwietniu 1927 mianowany został notariuszem i pełnił obydwa zadania do 31 XII 1933.

Po osiedleniu się w Inowrocławiu brał czynny udział w życiu społecznym i politycznym. Należał do grona pomysłodawców utworzenia Związku Stowarzyszeń  Polskich w Inowrocławiu i od czasu jego zawiązania 28 VI 1925 do opuszczenia miasta z końcem 1933 był prezesem jego zarządu. Gdy 13 IX 1926, w czasie posiedzenia Rady Miejskiej w Inowrocławiu, z inicjatywą budowy pomnika Jana Kasprowicza wystąpił dr Józef Pawlak, Związek  Stowarzyszeń  Polskich w Inowrocławiu podjął tę myśl i utworzył Komitet Budowy Pomnika J. Kasprowicza, na czele którego stanął Mielcarek.

Ponadto do kwietnia 1927 p.o. komisarza inowrocławskiej Kasy Chorych. W 1928–34 zasiadał też w radzie nadzorczej Banku Ludowego w Inowrocławiu. Udzielał się także w Kurkowym Bractwie Strzeleckim oraz w Towarzystwie Gimnastycznym  „Sokół”. Wiele uwagi poświęcał działalności politycznej. Starosta inowrocławski w tajnej charakterystyce gości zaproszonych na raut z prezydentem RP Ignacym Mościckim na Zamku w Poznaniu (1928) określił Mielcarka jako „rządowca”. Był członkiem Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem i wybierano go na prezesa jego Rady Powiatowej (w 1928–32).

W styczniu 1933 zaangażował się w zorganizowanie lokalnej komórki sanacyjnego Legionu Młodych, sam też stanął na czele towarzyszącego mu Koła Seniorów. Należał do liderów samorządu miejskiego. Trzykrotnie ubiegał się o członkostwo w Radzie Miejskiej Inowrocławia. W 1925 kandydował z pozycji 2. na liście Komitetu Wyborczego Wszystkich Stanów (którego był głównym organizatorem); został radnym III kadencji.

Odgrywał ważną rolę w działalności Rady, pełnił funkcje tytularne. W 1926–27 wybierano go na wiceprzewodniczącego . Po ustąpieniu z funkcji przewodniczącego przez Józefa Lenartowskiego Mielcarek zajął jego miejsce, pokonując w wyborach 19 XII 1927 kandydata PPS – Konstantego Głowackiego. Po zmianie układu sił politycznych w wyborach 16 I 1929 Mielcarek został członkiem komisji wyborczej, prawnej i finansowej. Ponadto w 1929 był delegatem na zjazd Związku Miast Polskich i do Sejmiku Samorządu Wojewódzkiego.

Zabiegał o utworzenie Publicznej Biblioteki Miejskiej Inowrocławia (1930), a następnie zasiadał w jej kuratorium. Z mandatu radnego zrezygnował z początkiem listopada 1929. Było to związane z jego wyborem (29 VII 1929) na radcę Magistratu. Zakres obowiązków Mielcarka  obejmował sprawy prawne, wyborcze oraz finansowe; sprawował także decernat nad deputacją budowlaną. Jesienią 1929 był również liderem komitetu wyborczego Narodowego Komitetu Gospodarczego i startował w wyborach do Rady Miejskiej, jednakże z uwagi na pełnione radcostwo nie objął należnego mu mandatu radnego.

Po upływie kadencji radcy (z końcem września 1933) mógł bez przeszkód prawnych kandydować po raz kolejny do Rady Miejskiej. Stał na czele prorządowego komitetu wyborczego Narodowego Bloku Gospodarczego i dążył do porozumienia z PPS, by zapewnić ugrupowaniu zdobycie większości miejsc w Radzie. Po ostrej kampanii zdobył w wyborach 26 XI 1933 mandat radnego V kadencji, ale Narodowy  Blok Gospodarczy  nie zdołał wywalczyć większości w samorządzie. Mielcarek  kierował klubem radzieckim, należał do Komisji Prawnej, Wyborczej, Finansowej i do Komisji Nazewnictwa Ulic. 14 I 1934 uczestniczył w zjeździe niepodległościowców w Poznaniu. Z mandatu zrezygnował 23 X 1934. Związane to było z decyzją o opuszczeniu Inowrocławia. Już od 1 I 1934 był notariuszem w Gnieźnie. Również tam aktywnie działał na forum publicznym. Wspierał pracę organizacji prorządowych; 20 III 1938 był jednym z mówców na gnieźnieńskiej uroczystości złotego jubileuszu kapłaństwa biskupa Antoniego Laubitza.

Latem tego roku zamieszkał w Toruniu i od lipca był tu notariuszem. We wrześniu 1939, po wkroczeniu Niemców do Torunia, został aresztowany i osadzony w toruńskim Forcie VII, a następnie do sierpnia 1940 był więziony, początkowo w Stutthofie (należał do pięcioosobowej grupy organizującej ruch oporu), potem w Sachsenhausen. Po uwolnieniu i podleczeniu przeniósł się wraz z rodziną do Warszawy. Początkowo pracował w Towarzystwie Robót Komunikacyjno-Budowlanych, a od sierpnia 1943 pozwolono mu wykonywać obowiązki adwokata.

Członek Miejskiej Rady Narodowej i działacz społeczny w  Toruniu

Po upadku powstania warszawskiego trafił do obozu w Pruszkowie, następnie skierowany został do Ślęzan pod Koniecpolem, a potem do Iłży. Po wyzwoleniu wrócił do Torunia, od 22 III 1945 był tu adwokatem, a od 1 VIII 1946 – sędzią Sądu Okręgowego i jednocześnie notariuszem. W 1945–47 był członkiem Miejskiej Rady Narodowej w Toruniu. 1 I 1952 otrzymał nominację na kierownika Państwowego Biura Notarialnego w Toruniu; zajmował to stanowisko do czasu przejścia na emeryturę z końcem 1969. W okresie powojennym  działał w środowisku prawniczym. Należał do grona założycieli powstałego w 1957 w Toruniu Klubu Inteligencji Katolickiej, będąc w 1957–61 jego wiceprezesem, a następnie do 1965 sekretarzem. Ponadto został w 1957 prezesem reaktywowanego Towarzystwa Miłośników Torunia i do 1960 był członkiem Zarządu. Od 1970 mieszkał w Chełmnie; jego córka Maria była kierownikiem  tamtejszego Państwowego  Biura Notarialnego.

Mielcarek zmarł 28 VI 1976. Został pochowany w Chełmnie. Odznaczony był: Medalem Niepodległości (przed 1939), Złotym Krzyżem Zasługi (1939) oraz Krzyżem Kawalerskim OOP (po 1945). W małżeństwie zawartym w 1924 z Heleną z Kosiaków (1896–79) miał dzieci: córkę Marię Aleksandrę  (1924–90; notariusz) i syna Andrzeja (1927–1991; adwokat).

Bibliografia

  1. K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny, t.6 ToMiTo, UMK w Toruniu 2010