Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

MUZEUM ETNOGRAFICZNE

EtnoMuzeum - Logo2

MUZEUM ETNOGRAFICZNE, Muzeum Etnograficzne im. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej znajduje się przy ul. Wały gen. Sikorskiego 19 w Toruniu. Podstawowym zadaniem Muzeum jest gromadzenie, naukowe opracowywanie, przechowywanie, ochrona, konserwacja i udostępnianie dóbr kulturalnego dziedzictwa ludzkości o charakterze materialnym i niematerialnym z zakresu etnografii i etnologii oraz dziedzin pokrewnych.


Historia:
Muzeum powstało w 1959 roku z inicjatywy prof. Marii Znamierowskiej-Prüfferowej, ale jego początki sięgają roku 1946, gdy utworzyła Dział Etnograficzny w Muzeum Miejskim. W 1999, w 40-lecie istnienia nadano placówce imię Profesor dla uhonorowania jej zasług jako inicjatorki powołania instytucji i pierwszego, wieloletniego dyrektora. Organizatorem Muzeum Etnograficznego w Toruniu jest Województwo Kujawsko-Pomorskie.

Muzeum zajmuje kompleks budynków w centrum miasta – klasycystyczny Arsenał Artyleryjski z 1824 roku, gdzie mieści się wystawa stała oraz wystawy czasowe, budynek poforteczny twierdzy Toruń z lat 1871-1873 oraz tzw. Nowy Gmach z salą wystawową i widowiskową wybudowany w latach 1958-1961. W 1969 r. w siedzibie Muzeum otwarto ekspozycję budownictwa ludowego na wolnym powietrzu, w późniejszych latach systematycznie rozbudowywaną. Prezentowane są tam zabytki architektury z kilku regionów etnograficznych: Kujaw, ziemi chełmińskiej i dobrzyńskiej, Kociewia, Kaszub i Borów Tucholskich. Umiejscowienie ekspozycji typu skansenowskiego w ścisłym centrum miasta jest ewenementem w Polsce. W Kaszczorku (dzielnica Torunia) znajduje się oddział Muzeum, z zagrodą z ziemi chełmińskiej oraz ekspozycją obiektów architektury związanych z rybołówstwem i zajęciami wodnymi. Przy ul. Rabiańskiej Muzeum posiada dwa spichlerze, w którym mieszczą się magazyny zbiorów oraz pracownie Działów Sztuki i Folkloru.

Muzeum gromadzi także materiały dokumentacyjne dotyczące etnologii oraz nauk pokrewnych. Prowadzi również działalność edukacyjną i wydawniczą. Zasięg działania Muzeum Etnograficzne w Toruniu to obszar całej Polski, ze szczególnym uwzględnieniem terenów województwa kujawsko-pomorskiego.


 

Kierownicy jednostki:

prof. Maria Znamierowska-Prüfferowa – 1959-1972

dr Aleksander Błachowski – 1972-1980

mgr Roman Tubaja – 1980-2007

dr Hubert Czachowski – od 2008

 


Działania

Muzeum prowadzi szeroką działalność edukacyjną i popularyzatorską, której zadaniem jest informowanie o wartościach i treściach zgromadzonych zbiorów, upowszechnianie podstawowych wartości historii, nauki i kultury polskiej oraz światowej, kształtowanie wrażliwości poznawczej i estetycznej. Organizowane są liczne wystawy, spotkania, warsztaty, koncerty. Działania dotyczącą przede wszystkim polskiej kultury ludowej, ale także kultur społeczeństw z całego świata oraz różnorodnych zjawisk kulturowych.

Do ważnych przedsięwzięć w historii Muzeum należy zaliczyć te związane z promocją muzyki ludowej: festiwal „Międzynarodowe Spotkania Kapel Ludowych”, cykl koncertów „Muzyka Ludów Europy”, „Przegląd tańców i piosenek ludowych w wykonaniu dzieci przedszkolnych”.

W ostatnich latach Muzeum organizuje ogólnopolski konkurs fotograficzny Etnokliamty oraz jest współorganizatorem Festiwalu Antropologii Wizualnej „Aspekty”.

W 2010 r. otwarto niezwykle ciekawą wystawę stałą Tajemnice codzienności. Kultura ludowa i jej pogranicza od Kujaw do Bałtyku (1850-1950). Jest to jedna z najnowocześniejszych ekspozycji stałych w polskim muzealnictwie etnograficznym. Atutem jej jest nowoczesna forma ekspozycji wykorzystująca nagrania audio, zapisy filmowe oraz multimedialne prezentacje. Można posłuchać nagrań pieśni weselnych, pogrzebowych, a także opowieści ludowych w specjalnie zaaranżowanej przestrzeni. Wyjątkowa oprawa plastyczna – zastosowanie meandrycznego układu, ciekawej kolorystyki poszczególnych części i różnorodny sposób prezentacji – pomaga odkrywać tytułowe tajemnice codzienności.

Muzeum Etnograficzne w Toruniu wielokrotnie zostało nagrodzone w konkursie na najważniejsze muzealne wydarzenie roku Sybilla. Między innymi za wystawy: Młynarstwo wiejskie; Cztery pory roku. O sianiu, zbieraniu i świętowaniu; Wigilia. Czas oczekiwania, czas magii; Tajemnice codzienności…, Międzynarodowe Spotkanie Kapel Ludowych oraz za edukacyjny projekt Rosło drzewo duże dla dzieci niewidomych. Zostało również odznaczone Medalem Marszałka Województw Kujawsko-Pomorskiego Unitas Durat Palatinatus Cuiaviano-Pomeraniensis


 

 

 

Bibliografia

Arszyńska Ewa, Muzalewska Hanna, Maria Znamierowska-Prüfferowa, [w:] Etnografowie i ludoznawcy polscy, Sylwetki, szkice biograficzne, Tom I, red. E. Fryś-Pietraszkowa, A. Kowalska-Lewicka, A. Spiss, Kraków 2002, s. 323-328;

Materiały Muzeum Etnograficznego w Toruniu, nr 1, Toruń 2009.

Olszewski Wojciech, Założenia Muzeum etnograficznego przy Uniwersytecie Stefana Batorego i ich rozwinięcie w pracach Marii Znamierowskiej-Prüfferowej, [w:] Przeszłość etnologii polskiej w jej, red. Z. Jasiewicz, T. Karwicka, Poznań 2001, s. 79-84;

Rocznik Muzeum Etnograficznego w Toruniu, tom. I, Toruń 1978

Rocznik Muzeum Etnograficznego w Toruniu, tom. II, Toruń 1999

Rocznik Muzeum Etnograficznego w Toruniu, tom. III, Toruń 2007

Tajemnice codzienności. Kultura ludowa i jej pogranicza od Kujaw do Bałtyku (1850-1950), /red./ Czachowski Hubert, Łopatyńska Hanna, Toruń 2010.

Trapszyc Artur, Badania nad rybołówstwem i zajęciami wodnymi w Muzeum Etnograficznym Uniwersytetu Stefana Batorego w Wilnie i w Muzeum Etnograficznym w Toruniu, [w:] Przeszłość etnologii polskiej w jej teraźniejszości, „Prace Komitetu Nauk Etnologicznych Polskiej Akademii Nauk”, nr 10, red. Z. Jasiewicz, T. Karwicka, Poznań 2001, s. 143-157.

Tubaja Roman, Wkład Marii Znamierowskiej-Prüfferowej w poznawanie, dokumentowanie i ochronę zabytków kultury ludowej Pomorza, [w:] W kręgu badaczy kultury Kaszub i Pomorza. IX Konferencja Kaszubsko-Pomorska, Słupsk-Gdańsk 2008, s. 172-192.

www.etnomuzeum.pl

 

FOTOGALERIA

Park Etnograficzny

 

 

Park_Etnograficzny_w_Toruniu_Remiza_z_P-ywaczewa Park_Etngoraficzny_w_Toruniu,_fot_Jakub_Kopczy˝ski Muzeum Etnograficzne w Toruniufot. 1. Ewa Tyczńska                            fot. 2. Jakub Kopczyński                   fot. 3.  Dorota Kunicka

 

1. Remiza strażacka z Pływaczewa

2. Chata

3. Wnętrze chaty kaszubskiej

 

 


 Wystawa „Tajemnice codzienności”

fot. Jacek Chmielewski