Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

NEISSER FABIAN

NEISSER FABIAN (1559-1605), malarz gdański i toruński.

Urodził się w Toruniu 9 XII 1559 jako syn Macieja N. Starszego, który był z kolei synem Szymona Schultza (Scholtza) przybyłego do Torunia w 1517 z Nysy na Śląsku. Matką F. N. była Anna Grunau, córka toruńskiego ławnika. Przydomek Neissera, który stał się z czasem właściwym nazwiskiem Schultzów, oznaczał przybysza z Nysy.

W młodości Neisser przeniósł się do Gdańska, gdzie spędził resztę życia. był pierwszym malarzem toruńskim znanym z imienia i nazwiska. Otwiera tym samym galerię artystów nowożytnych sygnujących swe dzieła w przeciwieństwie do anonimowych malarzy i rzeźbiarzy średniowiecznych. Mimo, iż mieszkał i tworzył głównie w Gdańsku jedynymi znanymi dziś jego dziełami są dwa obrazy znajdujące się w epitafium ściennym jego rodzeństwa i rodziców w kościele NMP w Toruniu. Ich malowanie Neisser zakończył w lipcu 1594. W środkowej części epitafium znajdują się dwa obrazy w formacie leżącego prostokąta: u góry Chrzest Chrystusa w Jordanie z najstarszą malowaną panoramą Torunia w tle, a na dole zbiorowy portret rodziny Neissera. Wśród sportretowanych artysta umieścił także swój własny wizerunek. Obydwa malowidła reprezentują wysoki poziom artystyczny i noszą wyraźne wpływy malarstwa niderlandzkiego maniery-zmu, w którego kręgu Neisser ukształtował się jako malarz.

Neisserowi lub przynajmniej jego warsztatowi przypisuje się również autorstwo obrazów z epitafium Mochingerów z tego samego toruńskiego kościoła, które zostały wykonane współcześnie z obrazami z epitafium Neissera. Podobna jest tematyka obejmująca portret rodzinny oraz Wskrzeszenie Łazarza, jednak poziom malarski jest dużo niższy niż w obrazie biblijnym z epitafium Neissera, co zdaje się wskazywać jedynie na artystę z kręgu Neissera.

Neisser zmarł w Gdańsku. Ze związku małżeńskiego Neissera zawartego 3 marca 1585 z Zuzanną van den Blocke, córką Wilhelma van den Blocke, pozostawił dwie córki i czterech synów (dwóch z nich – Maciej i nieznany z imienia – było uczniami Toruńskiego Gimnazjum Akademickiego). Brat Neissera Jerzy (1550-1605), żył w Toruniu, gdzie pełnił funkcje rajcy miejskiego i scholarchy zajmującego się szkolnictwem. Był autorem inskrypcji umieszczonej w dolnej części epitafium Neisserów a prawdopodobnie również pomysłodawcą jego programu ikonograficznego. Drugi brat, Maciej Młodszy, ur. w Toruniu (30 XI 1564 – 1588), snycerz, był twórcą manierystycznej obudowy rzeźbiarskiej wspomnianego epitafium, wykonanej w latach 1581-1588; nie ożenił się i nie pozostawił potomstwa.

Bibliografia
A. Kucharski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007