Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

NIKLEWSKI MARIAN

NIKLEWSKI MARIAN (1900-1970), adwokat, działacz plebiscytowy, społeczny i kulturalny.

Urodził się 16 VIII 1900 w Nowem nad Wisłą, w rodzinie Pawła, zasłużonego działacza walczącego o polskość i wolność ziemi kwidzyńsko-sztumskiej, i Stefanii z Zorawskich. Początkowo uczęszczał do szkoły w mieście rodzinnym a następnie w 1908-18 w Kwidzynie, gdzie w tamtejszym gimnazjum uzyskał świadectwo dojrzałości.

Po zdaniu matury powołany został do wojska niemieckiego, skąd wrócił po zakończeniu pierwszej wojny światowej. Przed rozpoczęciem studiów na Uniwersytecie w Marburgu (następnie w Berlinie i Rostoku) brał udział w organizowaniu życia polskiego w Kwidzynie, a rodzice jego prowadzili ożywioną działalność oświatowo-kulturalną i patriotyczną.

Od stycznia do sierpnia 1920 przebywał w Kwidzynie, gdzie brał udział w pracach Polskiej Komisji Plebiscytowej i towarzystwa polskiego, będąc inicjatorem licznych akcji polonijnych. Po plebiscycie kontynuował studia prawnicze na Uniwersytecie Poznańskim, które ukończył w czerwcu 1922.

Po uzyskaniu dyplomu rozpoczął aplikację sądową w Toruniu i podjął pracę w Sądzie Okręgowym, a po zdaniu egzaminu sędziowskiego w czerwcu 1926 został podprokuratorem. W 1929 wstąpił do adwokatury, pełniąc następnie odpowiedzialne funkcje członka i wicedziekana Rad Adwokackich w Poznaniu, Bydgoszczy i Toruniu oraz członka zarządu Oddziału Toruńskiego Związku Adwokatów Polskich. Cieszył się opinią doskonałego prawnika-cywilisty, służącego swoją wiedzą innym. Jego opinie prawne podzielał Sąd Najwyższy w wielu orzeczeniach.

Powołany w 1939 do wojska brał udział w kampanii wrześniowej. Po powrocie z frontu do Torunia został przez Niemców aresztowany i po zwolnieniu dopuszczony do wykonywania zawodu adwokackiego przed sądami niemieckim. Bronił wówczas Polaków w kilku procesach przed „Sondergerichtem”. W następstwie tej działalności został 6 III 1940 aresztowany i wywieziony razem z bratem Alfonsem do obozu koncentracyjnego w Sachsenhausen-Oranienburgu, gdzie przebywał do chwili wyzwolenia obozu.

Po powrocie z obozu w czerwcu 1945 podjął ponownie pracę w swoim zawodzie, w Zespole Adwokackim nr 2 Toruniu. Poza pracą zawodową mecenas Niklewski pełnił wiele funkcji społecznych. M.in. był współorganizatorem a od 1929 prezesem Związku Filatelistów w Toruniu. Pełnił tę funkcję aż do powołania w 1950 Polskiego Związku Filatelistów, którego był działaczem i członkiem Prezydium Zarządu Głównego.

W latach międzywojennych i w pierwszych latach po wojnie był prezesem Związku Stowarzyszeń Filatelistycznych w Polsce. Za swoje zasługi uzyskał godność członka honorowego Polskiego Związku Filatelistów, a jego imię nosi od 1978 Koło Polskiego Związku Filatelistów nr 1 w Toruniu. Poza tym zbierał druki polskie, był współzałożycielem i długoletnim skarbnikiem Towarzystwa Bibliofilów im. Joachima Lelewela w Toruniu; członkiem Zarządu Ligi Obrony Powietrznej i Przeciwgazowej, wieloletnim członkiem Zarządu TNT; od 1946 aż do śmierci czynnie uczestniczył w pracach Komitetu Ochrony Pomników Walki i Męczeństwa oraz był członkiem Obywatelskiego Komitetu Doradczego PCK w Toruniu oraz Komitetu Obywatelskiego Tygodnika PCK.

Utrzymywał też stały kontakt z Kwidzynem, współpracując z tamtejszym Muzeum i Towarzystwem Rozwoju Ziem Zachodnich. Opracował cenne materiały dotyczące walki o polskość ziemi kwidzyńskiej, w tym m.in. „Kwidzyn – Małe studium bibliofilskie”. Brał także udział we wszystkich zjazdach i jubileuszach pierwszego Gimnazjum Polskiego w Kwidzynie.

Niklewski zmarł 5 V 1970 w Toruniu i pochowany został w grobach rodzinnych na cmentarzu staromiejskim św. Jerzego. Żonaty był z Marią z Sionkowskich, urodzoną 6 VII 1906, zmarła 14 II 1959; małżeństwo było bezdzietne. Niklewscy w Toruniu mieszkali przy ul. Z. Krasińskiego 44.

Bibliografia
K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007