Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

PIOTROWSKI TEODOR

PIOTROWSKI TEODOR JULIAN (1896-1985), inżynier, dyrektor Gazowni Miejskiej w Toruniu, działacz społeczny.

Urodził się 1 VII 1896 w Warszawie w rodzinie technologa Juliana i Balbiny Stanisławy z Kamińskich. Po ukończeniu w 1915 siedmioklasowej Średniej Szkoły Handlowej Zgromadzenia Kupców m. st. Warszawy i otrzymaniu świadectwa dojrzałości rozpoczął studia na Politechnice Warszawskiej. Do 1918 przesłuchał 5 semestrów i zdał część egzaminów do półdyplomu.

Od 27 listopada 1918 do 20 stycznia 1921 służył w Wojsku Polskim jako szeregowiec 36 pułku piechoty. Po powrocie z wojny polsko- bolszewickiej i zwolnieniu z wojska, zmuszony był przerwać studia, pracował do lipca 1921 w Instytucie Wojskowo-Technicznym, a następnie po reorganizacji tegoż w Głównym Zakładzie Inżynieryjno-Saperskim, początkowo w charakterze kreślarza, a następnie w Wydziale Obliczeń Naukowych jako kalkulator.

1 grudnia 1924 przeniósł się do Gazowni Warszawskiej, gdzie pracował w Wydziale Rozbudowy Nowej Gazowni w charakterze technika i rysownika do listopada 1926. Subsydiowany przez Zrzeszenie Gazowników i Wodociągowców Polskich w celu szkolenia fachowców przemysłu gazowniczego, wyjechał na dokończenie studiów do Francji; w lipcu 1928 otrzymał dyplom inżyniera-chemika Wydziału Chemicznego Uniwersytetu w Tuluzie (powyższy dyplom nostryfikował następnie po zdaniu wymaganych egzaminów na Politechnice Warszawskiej w 1937).

Po powrocie do kraju i odbyciu praktyki w Gazowni Bydgoskiej i Lwowskiej pracował od 6 stycznia 1929 do 1 października 1930 ponownie w Gazowni Warszawskiej w charakterze chemika przy ruchu fabrycznym oraz przy budowie pieców i rozbudowie Nowej Gazowni.

Dyrektor Gazowni Miejskiej
We wrześniu 1931 inż. Piotrowski zamieszkał w Toruniu i od 15 września tego roku pracował na stanowisku kierownika technicznego Gazowni Miejskiej oraz jako zastępca dyrektora Elektrowni Gazowni i Tramwajów Miejskich w Toruniu. Następnie od 10 czerwca 1938 do 6 września 1939 pracował na stanowisku dyrektora Gazowni Miejskiej oraz p.o. dyrektora Elektrowni i Tramwajów.

W 1932-34 zmodernizował Gazownię Miejską powodując wzrost jej sprawności o ok. 65% bez powiększania instalacji wytwórczych. Jednakże mimo tej modernizacji władze miejskie zdawały sobie doskonale sprawę, że konieczne jest wzniesienie nowoczesnej gazowni, o której marzył już jej poprzedni dyrektor inż. Stefan Dażwański.

Za budową nowej gazowni na przedmieściu, z własną bocznicą kolejową, przemawiała również rozbudowa miasta i względy estetyczne (Gazownia zlokalizowana była w śródmieściu – w pobliżu Krzywej Wieży), lecz przeszkodą w realizacji tej inwestycji był ówczesny kryzys gospodarczy. Dopiero w 1935 Zarząd Miasta wyasygnował kwotę 146 tys. zł na wykupienie terenu na Jakubskim Przedmieściu naprzeciw Rzeźni Miejskiej pod budowę nowej gazowni.

W 1936 Piotrowski opracował jej projekt, który przewidywał początek sprawność gazowni na 15 tys. m3 w ciągu doby z możliwością późniejszej rozbudowy (do 30 tys. m3 gazu i więcej). Także poszczególne budynki miały już od początku być tak pobudowane, aby urządzenia konieczne do rozbudowy gazowni znalazły w nich pomieszczenie. Stwarzało to w przyszłości możliwość modernizacji przy stosunkowo niskim nakładzie kosztów i bez specjalnej przerwy w ruchu.

Sprawność ogólna gazowni przewidywana była na 4 miliony m3 gazu rocznie, przy zużyciu 7 tys. ton węgla; roczna produkcja smoły miała wynosić ok. 300 ton, a koksu ok. 4900 ton. Gazownia toruńska miała być pierwszym tego rodzaju zakładem wybudowanym całkowicie według planów inżynierów polskich i wyłącznie polskimi siłami; miała być ostatnim słowem techniki w tej dziedzinie. Projekt zyskał uznanie władz miejskich.

Prace budowlane rozpoczęte w maju 1938 posuwały się szybko naprzód, w czerwcu 1939 ukończone były już wszelkie prace murarskie. Urządzenia techniczne dla gazowni zamówione były w Zakładach Hipolita Cegielskiego w Poznaniu. Zakończenie prac przewidywano na 1940, optymistycznie nawet na 1939.

Po napaści Niemiec hitlerowskich na Polskę, 6 września 1939 Piotrowski opuścił Toruń udając się do Warszawy, do której dotarł po dwumiesięcznej tułaczce po kraju. W styczniu 1940 podjął pracę w Związku Gospodarczym Spółdzielni Rolniczo-Handlowej w Warszawie przy ul Szpitalnej, w charakterze kontrolera młynów, magazynów mącznych i zbożowych na terenie miasta. Po przejściu pod niemiecki zarząd komisaryczny – firma nazwana została: Landwirtschaftliche Zentralstelle – Districkt Warschau. Pracował tam do wybuchu powstania warszawskiego.

Organizator gospodarki komunalnej i społecznik
Po wyzwoleniu Piotrowski w charakterze pełnomocnika Rządu Polski przebywał od 31 stycznia do 15 lutego 1945 z grupą operacyjną poznańską w Poznaniu, a następnie do 23 lutego tego roku. z grupą operacyjną pomorską w Toruniu. 5 marca 1945 Piotrowski objął tymczasowe kierownictwo, a 8 maju tego roku stanowisko dyrektora Elektrowni-Gazowni i Tramwajów w Toruniu i pozostawał na nim jeszcze we wrześniu 1948, po czym wyjechał do Warszawy. W wystawionym 29 września tego roku przez prezydenta Torunia Władysława Dobrowolskiego zaświadczeniu o pracy Piotrowskiego w charakterze pracownika Zarządu Miasta w Toruniu od 15 września 1931, prezydent pisał m.in., że prace techniczne Piotrowskiego z okresu przedwojennego oraz prace zmierzające do uruchomienia zdewastowanych rabunkową gospodarką okupanta i działaniami wojennymi przedsiębiorstw tak istotnych dla gospodarki miejskiej jak Elektrownia-Gazownia-Tramwaje-Autobusy, samodzielnie, bez pomocy wyższego personelu technicznego, jakim dysponował przed wojną, świadczyły wystarczająco o całkowitym opanowaniu zagadnień technicznych, związanych z funkcjonowaniem tych przedsiębiorstw. Zorganizowanie tych przedsiębiorstw pod względem administracyjno-handlowym oraz osiągnięte wyniki finansowe były również dowodem jego uzdolnień organizacyjnych.

Społecznie działał Piotrowski w Zarządzie Związku Gazowników i Wodociągowców Polskich, Związku Elektryków Polskich; był prezesem Ochotniczej Straży Pożarnej w Toruniu, członkiem Związku Weteranów Powstań Narodowych RP; politycznie związany był z Bezpartyjny Blok Współpracy z Rządem. Ponadto był rzeczoznawcą Związku Rewizyjnego Samorządu Terytorialnego rewizji technicznych gazowni miejskiej w Łodzi. W 1938 zaangażował się w organizację Zlotu Młodzieży Szkół Powszechnych Okręgu Szkolnego Pomorskiego urządzonego dla uświetnienia pobytu Marszałka Polski Edwarda Śmigłego-Rydza w Toruniu w dniu 19 czerwca tego roku i dla podkreślenia doniosłości historycznej faktu utworzenia Wielkiego Pomorza.

Odznaczony był Brązowym Medalem za Długoletnią Służbę. O dalszych latach życia Piotrowskiego brak wiadomości. Zmarł 22 IX 1985 w Angers (Francja). W małżeństwie zawartym 1 XII 1931 z Anną Szałowską, ur. 4 VII 1898 w Warszawie, miał córkę Krystynę, ur. 7 IV 1934 w Warszawie. W Toruniu mieszkał do 1939 przy ul. M. Kopernika 45, potem przy Pl. Bankowym (obecnie Pl. Mariana Rapackiego) 12, następnie przy ul. A. Mickiewicza 31, po wojnie przy ul. Piekary 37/39.

Bibliografia
K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007