Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

PRONOBIS JAN

PRONOBIS JAN (1899-1939), ks. wikary kościoła Wniebowzięcia NMP w Toruniu, proboszcz tytularny parafii Grębocin.

Urodził się 13 XII 1899 w Lubiewie w pow. świeckim, w rodzinie rolnika, a następnie urzędnika Franciszka i Małgorzaty z domu Kątna. Uczęszczał do gimnazjum w Chełmnie, skąd po uzyskaniu świadectwa dojrzałości w 1919 udał się do Pelplina i w tamtejszym Wyższym Seminarium Duchownym studiował teologię.

Po uzyskaniu 17 czerwca 1923 święceń kapłańskich (prymicja w Swarzewie) został wikarym w parafii Wniebowzięcia Najświętszej Marii Panny w Toruniu. W 1924 ordynariusz chełmiński ks. biskup dr Stanisław Wojciech Okoniewski powołał go na stanowisko nauczyciela w Collegium Marianum w Pelplinie. Następnie od 1 I 1927 do 1 IX 1929 był nauczycielem religii i łaciny w gimnazjum wejherowskim i kierownikiem konwiktu „Collegium Leoninum” tamże.

Gdy znany z aktywnej pracy społecznej i charytatywnej inżynier-przemysłowiec Józef Ignacy Chrzanowski, właściciel gospodarstwa rolnego i cegielni w Grębocinie koło Torunia, podjął wraz z małżonką pod koniec 1929 inicjatywę budowy w tej wsi własnym sumptem kościoła i stworzenia parafii, ksiądz Pronobis został mianowany przez biskupa Okoniewskiego duszpasterzem (proboszczem tytularnym) tej placówki, ustanowionej przez biskupa 1 I 1930 jako Kuracja-Grębocin.

W trudnych warunkach bytowych – mieszkanie stanowił jeden pokój w szkole – rozpoczął ks. Pronobis razem z inż. Chrzanowskim, głównym fundatorem kościoła, prace związane z budową świątyni i organizowanie parafii. Prace te były prowadzone bardzo intensywnie i mimo trudności, dzięki ogromnemu poświęceniu księdza Pronobisa, a także umiejętności zmobilizowania miejscowej społeczności, w tym pracowników cegielni, kościół został wybudowany i odpowiednio wyposażony, w tym w nowe dzwony, do końca 1932, a konsekrowany przez biskupa Okoniewskiego 30 X 1935. Jednocześnie rozpoczęto budowę plebani i Domu Katolickiego, w którym później ksiądz Pronobis prowadził szeroko zakrojoną działalność religijną i kulturalno-patriotyczną. Wybudowano także ochronkę i mieszkanie dla sióstr zakonnych, prowadzących prace charytatywne.

Z inicjatywy ks. Pronobisa powstały stowarzyszenia katolickie, które przy kościele i jego osobie skupiały znaczną część społeczności Grębocina. Młodzież oraz dorośli chętnie uczestniczyli w imprezach kulturalnych i patriotycznych oraz bawili się na bezalkoholowych zabawach organizowanych w Domu Katolickim.

Po wybuchu drugiej wojny światowej, ks. Pronobis został aresztowany przez Niemców 17 X 1939 i wraz z liczną grupą inteligencji pomorskiej uwięziony w toruńskim Forcie VII; był okrutnie katowany, a następnie zamordowany w zbiorowej egzekucji 28 X tego roku. na letnisku leśnym w Barbarce koło Torunia. Imię ks. Pronobisa nosi jedna z ulic Grębocina.

Bibliografia
K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007