Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

ROLEWSKI Kazimierz

ROLEWSKI Kazimierz (1879–1945), prezes Związku Towarzystw Rzemieślników Samodzielnych na Pomorzu


Mistrz stolarski

Urodził się 21 stycznia 1879 r. w Pszczewie w powiecie międzyrzeckim w Wielkopolsce, w rodzinie organisty Józefa i Marianny z domu Barteckiej. Uczęszczał do szkoły powszechnej w mieście rodzinnym, a następnie przez trzy i pół roku uczył się rzemiosła stolarskiego i po złożeniu egzaminu czeladniczego pracował w wyuczonym zawodzie.

W latach 1903–1904 ukończył Wydział Techniczno-Rysunkowy Szkoły Przemysłowej w Poznaniu, co dało mu możliwość objęcia kierowniczego stanowiska w jednej z większych wytwórni mebli w tym mieście, w której pracował do 31 grudnia 1905 r. Następnie po złożeniu egzaminu mistrzowskiego założył własny warsztat stolarski w Murowanej Goślinie pod Poznaniem. W 1909 r. zamieszkał w Szamotułach, założył tam magazyn mebli i stolarnię oraz włączył się czynnie w nurt życia organizacji polskich, pełniąc w nich kierownicze funkcje.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej, jako żołnierz armii niemieckiej, służył w formacjach artylerii ciężkiej 2 pułki lotniczego. W czasie rewolucji listopadowej 1918 r. w Niemczech, będąc szefem kompanii w Forcie Rauch’a w Poznaniu, dostarczał tworzącym się tajnym polskim organizacjom wojskowym broń, amunicję i komplety mundurowe, za co został przez władze niemieckie aresztowany i osadzony w więzieniu, z którego jednak udało mu się zbiec.
W okresie Powstania Wielkopolskiego pełnił przez pięć miesięcy bezinteresownie funkcję kontrolera Poczt i Telegrafów w Szamotułach.

W marcu 1920 r. zamieszkał w Toruniu, gdzie nabył nieruchomość przy ul. Sobieskiego 35, i prowadził w niej fabrykę mebli i części budowlanych. W okresie międzywojnia był na terenie Torunia aktywnym działaczem społeczno-gospodarczym i prężnym organizatorem. Cieszył się wśród sfer rzemieślniczych Pomorza opinią znakomitego znawcy i dzięki temu zajmował w organizacjach rzemieślniczych czołowe stanowiska.

W 1921 r. przejął, jako pierwszy polski prezes, Cech Stolarzy i Wydział Cechów Toruńskich; 21 października 1923 r. zorganizował Towarzystwo Rzemieślników Samodzielnych w Toruniu, którego był długoletnim prezesem, a następnie prezesem Zarządu Cechów Zjednoczonych i honorowym starszym Cechu Stolarsko-Tokarskiego oraz ławnikiem toruńskiego Koła Pomorskiego Związku Samodzielnych Rzemieślników-Chrześcijan.

Ponadto był członkiem Towarzystwa Przemysłowego, organizatorem Centralnej Kasy Rzemieślniczej w Toruniu, członkiem Związku Zrzeszeń Gospodarczych i radcą Izby Rzemieślniczej.


Działacz organizacji rzemieślniczych i ławnik Sądu Przemysłowego

Dnia 23 czerwca 1923 r., na zebraniu zwołanym z okazji zorganizowania Pomorskiej Wystawy Przemysłowej w Brodnicy, powołano Związek Towarzystw Rzemieślników Samodzielnych na Pomorzu. Rolewski wszedł w skład jego Zarządu i przez wiele lat w nim pozostawał, a w latach 1928–1933 sprawował godność prezesa.

Pod względem przynależności partyjnej deklarował się jako zdecydowany zwolennik ideologii Stronnictwa Narodowego. Kilka razy figurował na listach kandydatów poselskich i senatorskich z ramienia endecji. Był jednym z założycieli Obozu Wielkiej Polski (OWP) i oboźnym powiatowym tej organizacji, od chwili założenia aż do momentu jej rozwiązania na Pomorzu.

W początkowym okresie rządów sanacji Rolewski należał do opozycji, a następnie zmienił orientację polityczną i w 1935 r. kandydował do Sejmu z listy sanacyjnej. Jednakże we wszystkich wymienionych wyżej wyborach mandatu nie uzyskał.

Od 4 października 1925 r. pełnił godność członka Rady Miejskiej w Toruniu, początkowo z ramienia endecji, a od wyborów z 26 listopada 1933 r. z listy sanacyjnej. W Radzie Miejskiej był członkiem Komisji Administracyjnej i Budowlanej.

Był ponadto długoletnim członkiem Polskich Towarzystw Śpiewaczych, zastępcą członka Rady Okręgowej Polskiego Czerwonego Krzyża na Pomorzu; w latach 1924–1936 był członkiem Zarządu Miejskiej Kasy Oszczędności w Toruniu, a od 1928 r. członkiem Komisji Opiniodawczej Toruńskiego Oddziału Banku Polskiego.

W 1925 r. wybrano go na ławnika Sądu Przemysłowego w Toruniu. Za działalność tę odznaczony był dwukrotnie Srebrnym Krzyżem Zasługi, posiadał też Odznakę pamiątkową Ministerstwa Przemysłu i Handlu za zasługi położone dla rozwoju rzemiosła oraz inne odznaczenia.

Po wybuchu drugiej wojny światowej Kazimierz Rolewski tolerowany był w swoim warsztacie, lecz zakład znajdował się pod kontrolą Niemców i nadzorem Treuhandera. Kazimierz Rolewski przeżył wojnę, zmarł 14 marca 1945 r. i pochowany został na toruńskim cmentarzu staromiejskim św. Jerzego.

W małżeństwie zawartym w 1904 r. z Józefą z Meyzów, ur. 14 marca 1880 r. w Toruniu, córką Nikodema Meyzy, współzałożyciela toruńskiego gniazda Towarzystwa Gimnastycznego “Sokół”, miał Rolewski troje dzieci; dwóch synów:  Henryka, Gwidona i córkę Magdalenę.

W Toruniu Rolewscy mieszkali przy ul. Jana Sobieskiego 33 (25).


Bibliografia:

K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny, t.. 3 ToMiTo UMK Toruń 2002.


FOTOGALERIA