Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

RUBINKOWO

j k rubinkowskiRUBINKOWO jedno z największych osiedli mieszkaniowych prawobrzeżnego Torunia, zbudowane od podstaw w latach 1974-1980. Powstało na terenie dawnych posiadłości Jakuba Kazimierza Rubinkowskiego.

Położenie
Obszar osiedla zajmuje górne terasy rzeki Wisły i nie przekracza wysokości 70 m.n.p.m. Teren ten charakteryzuje się występowaniem gleb o niskiej wartości użytkowej (klasa V i VI). Były tu nieużytki rolnicze, które „Len Polski” wykorzystywał do roszenia lnu. Osiedle zajmuje 87 ha , a liczba mieszkańców wynosi ok. 25 000 osób, w tym ponad 9000 członków spółdzielni (2011)..Osiedle zostało zlokalizowane w bliskości zakładów przemysłowych ZWS „Elana” i „Metalchem”.
Od wschodu graniczy z Grębocinem. Część naturalnej granicy osiedla na północy wyznacza Struga Toruńska z przyległymi do niej ogródkami działkowymi pracowników „Elany” stanowiącymi zielony pas oddzielający osiedle od terenów przemysłowych.
Zachodnią granicę tworzą : od ulicy Wschodniej, ulica Ludwika Rydygiera, Leszczynowa, część ulicy Mocarskiego i od skrzyżowania Rydygiera, która biegnie do ulicy Szosa Lubicka wzdłuż zalesionego terenu pruskiego fortu artyleryjskiego ( Fort II Stefan Czarniecki do 1920 Fort Bülow).

Od południa osiedle przylega do ul. Szosa Lubicka, która pełni także funkcje dróg krajowych nr 15 i 80. Natomiast fragment wschodni osiedla graniczy z Grębocinem.

Historia

Rubinkowo swoją nazwę bierze od nazwiska Jakuba Kazimierza Rubinkowskiego, poczmistrza toruńskiego, który w latach 1702-1704 kupił od miasta Torunia 70 hektarów nieużytków za 1800 florenów.
Na jałowych gruntach założył Rubinkowski folwark i wieś, a także wybudował dla siebie dworek szlachecki. Sporo dochodu przynosiła Rubinkowskiemu założona hodowla owiec, browar, gorzelnia, karczma i młyn. Rubinkowski zmarł w 1749 r. nie pozostawiając spadkobierców. Troje dzieci zmarło wcześniej od ojca.
W okresie międzywojennym, wieś Rubinkowo jako osada podmiejska została rozparcelowana. Drobni gospodarze rolni zaczęli zabudowywać ten teren małymi domami mieszkalnymi i budynkami gospodarczymi. Po drugiej wojnie światowej, w latach 50-tych osada została włączona do obszaru administracyjnego Torunia. Miała własną Szkole Podstawową, dziś w tym budynku- dworku działa Toruńskie Stowarzyszenie „Współpraca”.

Wielkie planowanie osiedla Rubinkowa zaczęło się od 1961 roku. Wyznaczenie terenów pod budownictwo wielorodzinne odbywało się pod kierunkiem mgr inż. arch. Kazimierza Gregorkiewicza. Efektem dalszych prac były założenia techniczno-ekonomiczne I etapu realizacji osiedla dla 20 000 mieszkańców. Wykonał je „Miastoprojekt” w Bydgoszczy. Autorami są: mgr inż. arch. J. Jerka i mgr inż. arch. H. Falkiewicz.

Nie od razu Rubinkowo zbudowano

W październiku 1974 r. Toruńskie Przedsiębiorstwo Budownictwa Ogólnego rozpoczęło stawianie pierwszych bloków przy dzisiejszej ul. Ludwika Rydygiera. Jako inwestor występowała Młodzieżowa Spółdzielnia Mieszkaniowa.

Szybkie tempo budowy było możliwe dzięki uprzemysłowionej technologii wielkiej płyty OWT-67 , wykonanej z żelbetu, czyli betonu zbrojonego stalą. Dostarczała je toruńska „fabryki domów”. Pierwszy, pięciokondygnacyjny blok przy ul. Rydygiera 4 oddano do zasiedlenia 30.09.1975 roku. Kolejne budynki powstawały wzdłuż ul. Ludwika Rydygiera do skrzyżowania z obecną ul. Ignacego Łyskowskiego.

Obok pierwszego bloku (Rydygiera 4) powstał społemowski Sam spożywczy „Merkury” , a na parkingu prowizoryczna pętla MZK linii 15 oraz linia 19 (autobus pospieszny) na trasie od „Merkurego” do Urzędu Wojewódzkiego. W dalszej kolejności powstały: Szkoła Podstawowa nr 4, przedszkole, Szkoła Podstawowa nr 8, Pawilon Handlowo-Usługowy tzw. Kwadrat, pierwszy wieżowiec oraz społemowski Sam spożywczy „Sezam”.

W drugim etapie budowy powstawało Rubinkowo II. Wykonawstwo przejął Kombinat Budowlany, natomiast inwestorem została nowopowstała Spółdzielnia Mieszkaniowa „Rubinkowo”. Wybudowano Szkołę Podstawową nr 16, oraz Szkołę Podstawową nr 31,pawilony handlowe: „Hermes”, „Jowisz” , „Saturn” oraz pawilon meblowy „Katarzyna” .Osobny obiekt wybudowano dla Poczty i Telekomunikacji, Komisariat Milicji ( dziś Policji) oraz Przychodnię Zdrowia przy ul. Rakowicza. Ostatecznie budowa tych osiedli zakończona została w roku 1980. W latach następnych powstało Rubinkowo III (dzisiaj Osiedle „Na Skarpie”).

W późniejszych latach dobudowano jeszcze wieżowce przyl. Łyskowskiego 18 i Mocarskiego 2, a na obrzeżach Rubinkowa w latach 1992-1994 powstało osiedle domów jednorodzinnych „Jodłowa”.

Erygowanie dwóch parafii: pw. „Matki Bożej Królowej Polski” na Rubinkowie I oraz parafii pw. „Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa” na Rubinkowie II zaowocowało wzniesieniem dwóch kościołów.

Z innych inwestycji wymienić należy: elanowski Hotel Lipsk, pawilon handlowy sieci „miniMal” ,sieciowe KFC, „RTV- Euro-Agd” i „Mc Donalds” . Uzupełniająco wybudowano w zestawach małe, parterowe pawilony handlowe. W obiekcie planowanej Kręgielni przy ul. Rydygiera uruchomiono handel i usługi oraz swoją siedzibę ma obecnie Konsulat Słowenii. Działa tam także Dzienny Dom Pomocy Społecznej. Swoją placówkę wybudowała także Fundacja Brata Alberta.

Tereny między ul Rydygiera a Strugą Toruńską zagospodarowane zostały na cele Centrum Ogrodniczego.

Nie sprawdziło się wybudowane przy wsparciu Rady Patronackiej osiedla targowisko osiedlowe przy ul. Mocarskiego zamienione później na parking strzeżony. Natomiast od wielu lat działa aktywnie przy ul. Łyskowskiego Targowisko Stowarzyszenia Handlowców „Manhattan”. Najnowsze obiekty powstały także na wolnych terenach przy ul. Niesiołowskiego dwa obiekty handlowe, sieci „Netto” i „Intermarche” oraz boiska sportowe „Orliki” i Skatepark przy ul Rydygiera.


mapka z archiwum S.M. Rubinkowo

Rubinkowo I                                                                 Rubinkowo II


Patroni ulic
Nazwom ulic patronują wybitne osoby, które emocjonalnie lub zawodowo zwią¬zane są z regionem i Toruniem. Należą do nich:

• Teodor Donimirski (działacz narodowy i społeczny);
Władysław Dziewulski (astronom – profesor, współzałożyciel Uniwersytetu Mikołaja Kopernika);
Ignacy Łyskowski (pisarz, działacz narodowy i społeczny);
• Józef i Sylwester Buszczyńscy (drukarze i wydawcy, działacze narodowi i społeczni);
• Franciszek Rakowicz (dziennikarz, działacz narodowy i społeczny);
• Zygmunt Działowski (działacz narodowy, społeczny i kulturalny);
• Eugeniusz Przybył (artysta i bibliofil), Janina Przybyłowa (działaczka kulturalno-społeczna);
Zygmunt Mocarski (bibliotekarz i bibliofil, historyk kultury, organizator życia naukowego);
Tymon Niesiołowski (malarz i grafik- profesor UMK);
• Helena Piskorska (archiwistka i historyk);
Ludwik Rydygier (lekarz – chirurg, działacz społeczny);
• Filomaci Pomorscy (gimnazjalna młodzież polska, należąca do tajnych związków w zaborze pruskim. Pierwowzorem ich byli filomaci wileńscy).


Spółdzielnia Mieszkaniowo „Rubinkowo”
W dniu 21 grudnia 1977 roku odbyło się walne zgromadzenie, w którym uczestniczyło 39 członków założycieli. Powołali oni nową Spół¬dzielnię Mieszkaniową „Rubinkowo” w Toruniu.


Parafie
Parafia Rzymskokatolicka p.w. Matki Bożej Królowej Polski
• Parafia Rzymskokatolicka p.w. Najświętszego Ciała i Krwi Chrystusa


Oświata
Szkoła Podstawowa nr 4
Szkoła Podstawowa nr 8
• Szkoła Podstawowa nr 16
• Gimnazjum nr 4
• Gimnazjum nr 8
• Zespól Szkól nr 2
• Zespól Szkól nr 8
• IX Liceum Ogólnokształcące


Konsulat Słowenii


Kultura

kluby sm rubin

 

 


• Biblioteka nr 14


Media

Nasze Rubinkowo
nasze rubW 2005 roku Jerzy Marchewka zarejestrował niezależny tytuł prasowy „Nasze Rubinkowo”. Pismo redagowane społecznie, ukazywało się raz w miesiącu drukiem i w wersji elektronicznej. Kolportowano je bezpłatnie przy kościołach na Rubinkowie i „Na Skarpie”. Pismo utrzymywało się z reklam i insertów. Oprócz materiałów informacyjnych były prowadzone stałe rubryki takie jak: Rozmowy w bloku, Pupil w osiedlu, Nasi patroni (sylwetki patronów ulic). „Nasze Rubinkowo” wydawane było regularnie w latach 2005-2006 w nakładzie 1500 egz.
Rubinkowo-Skarpa
W roku 2006 pojawiło się konkurencyjne pismo „Rubinkowo-Skarpa” jako bezpłatny dodatek do sobotniego wydania „Nowości”. Tytuł redagowany jest profesjonalnie nadal przez zespół redaktorów „Nowości”. Artykuły dotyczą życia mieszkańców „Rubinkowa” i Osiedla „Na Skarpie”. Niekiedy przedruki z „Nowości”.

Toruński Magazyn Informacyjny
„TMI emitowany w sieci kablowej „Petrusa” jest programem lokalnym, dawniej TVK Rubinkowo.


Stowarzyszenia i fundacje
Fundacja im. „Brata Alberta’
Toruńskie Towarzystwo Tradycji Morskich
Toruńskie Stowarzyszenie „Współpraca”
Kujawsko-Pomorskie Towarzystwo Genealogiczne
• Dzienny Dom Pomocy Społecznej


Sieć sklepowa

Do 1990 roku handel w osiedlu organizowały dwie duże jednostki: Wojewódzka Spółdzielnia Spożywców „Społem” i Wojewódzkie Przedsiębiorstwo Handlu Wewnętrznego. Nazwy sklepów w osiedlu nawiązywały do układu planetarnego((Merkury, Jowisz, Saturn, Wenus – restauracja).

Nowy porządek ekonomiczny sprawił, że Spółdzielnia Mieszkaniowa ” Rubinkowo” wydzierżawiła własne obiekty handlowe sektorowi prywatnemu za wyższe stawki niż dotąd płacił handel uspołeczniony. Tak więc pierwszy społemowski Sam „Merkury” przy ul. Rydygiera po zmianie dzierżawców jest obecnie w użytkowany przez „Tesco”. Drugi Sam „Sezam” przy ul. Rydygiera po spółce „Videxpol” przejął „Lider Price”, a następnie „Tesco”. Dawny „Hermes” przejął dyskont „Plus”, dziś „Biedronka”. Sieciowy sklep „Biedronka” działa także dawnym sklepie meblowym „Katarzyna” „Biedronka” i Samie „Saturn”

Sam „Saturn” na Rubinkowie II nabrał rozgłosu za sprawą francusko-polskiej spółki „Bresse Pol” w 1990 roku. W wyniku umowy „Społem” z francuską firmą Bressor z okręgu Lyonu powstała spółka handlowa z udziałem kapitału zagranicznego. Francuzi dostarczyli dla supersamu nieznane nam wtedy wyposażenie jak: elektroniczne wagi, kasy, system alarmowy oraz system kontroli zapasów . Po przeszkoleniu załogi we Francji z wielka pompą otwarto 23 marca 1990 roku sklep „Bress Pol”. Był to zalążek europejskiego handlu w Toruniu. W 1995 roku sklep wrócił do „Społem” jako ”Polomarket”, a obecnie „Biedronka”.
„Jowisz” stal się sklepem sieciowym „Torimpexu” podobnie jak sklep spożywczy, który powstał po przekształceniu bazy technicznej SM Rubinkowo przy ul. Leszczynowej.

W 1988 roku otwarto przy ul. Łyskowskiego supermarket „miniMAL” wybudowany przez niemiecki koncern „Rewe”, później „Bila”, i obecnie „E. Leclerc”. Przy ul. Niesiołowskiego działa nowo zbudowany sieciowy supermarket „Netto” i nowy obiekt „Intermarche”. Z własnych środków właściciela przy ul. Łyskowskiego wybudowano duży pawilon handlowy „Komfortu” i „RTV EURO AGD”. Podobnie: „Mac Donalds” oraz „KFC”.

W centralnym punkcie Rubinkowa I wybudowano pawilon handlowo- usługowy tzw. Kwadrat. W nim oprócz różnorodnych usług działalność prowadziły: bar „Słoneczny” i kawiarnia „Wenus” (po zmianie właściciela „Księżycowa”), obecnie punkt przedszkolny a w części pub „Yarpen”, działalność prowadzi także sieciowy sklep „Rossmann”. Na Rubinkowie II działała restauracja „Kaskada” obecnie bar.

Między Rubinkowem I a II od wielu lat działa aktywnie przy ul. Łyskowskiego Targowisko Stowarzyszenia Handlowców „Manhattan”.

Galeria


Komunikacja miejska

Pierwsze dwie linie 15 i 19 przy sukcesywnej rozbudowie osiedla zostały uzupełnione. Zlikwidowana została najpierw pętla przy „Merkurym”, a później po wybudowaniu pętli na Rubinkowie II również druga, prowizoryczna pętla przy ul. Niesiołowskiego.

Do obsługi osiedla służą linie: 15 ( 19 zlikwidowana w 2012). 25, 26, oraz przebiegające przez osiedle linie: 16, 21, 30, 33, 34, 35, 40, 41, 42, 44, C oraz nocny 2N, ponadto 2 autobusy zwolnione od opłat – do sklepów „Auchan” i „Carrefoure”. Na obrzeżu osiedla, wzdłuż Szosy Lubickiej komunikację autobusową wspiera tramwaj linii 1 i 5.

Do przewozu pasażerów służą autobusy MZK marki „Man” i „Solaris’. Przebudowane zatoczki autobusowe pozwalają na wykorzystywanie do przewozów autobusów przegubowych. Na linii tramwajowej kursują wozy budowane w zajezdni tramwajowej MZK oraz nowoczesne, niskopodłogowe, trójczłonowe i pięcioczłonowe „Swingi”.

 


Bibliografia
1. B. Dembińska: Dzielnica mieszkaniowa „Rubinkowo” w planowaniu przestrzennym miasta „Rocznik Toruński” t. 11 1976
2. A. Czarnecki: 10 lat Spółdzielni Mieszkaniowej „Rubinkowo” w Toruniu.
3. 30 lat SM „Rubinkowo” (1978-2008). opr. Halina Kowalska, Zbigniew Barański
4. Bogaty program tegorocznego „Święta patrona ulicy” na Rubinkowie, „Nowośći” 1979
5. K. Maliszewski: Jakub Kazimierz Rubinkowski szlachcic, mieszczanin toruński erudyta barokowy . Roczniki Towarzystwo Naukowego w Toruniu. R. 81, z. 2 1982