Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

SEIB Tadeusz Józef

SEIB Tadeusz Józef (1887 – po 1939), nauczyciel, poseł, senator


Nauczyciel i działacz oświatowy

Urodził się 24 października 1887 r. w Krakowie, w rodzinie rzemieślniczej działacza socjalistycznego Juliana i Katarzyny z Ibramów. Uczęszczał do szkoły początkowej w Jaśle, gdzie pierwszym jego nauczycielem i wychowawcą był Stanisław Kaniowski, ludowiec, serdeczny przyjaciel senatora Jakuba Bojki. Kaniowski miał ogromny wpływ na dzieci, którym wpajał umiłowanie języka ojczystego oraz szacunek dla bliźnich. Wykładał historię polski, pomagał w wyborze lektury, był duchowym doradcą uczniów; on też wpłynął silnie na ukształtowanie się charakteru Tadeusza Seiba.

Od 12 roku życia, po stracie rodziców, pracował Seib dorywczo w mieście rodzinnym, m. in. jako chłopiec na posyłki w sklepie Wentzla “Pod Matką Boską” oraz jako pomocnik w cukierni “Zielony Balonik”, gdzie mógł przysłuchiwać się rozmowom stałych gości – literatów i poetów, wywarły one na niego duży wpływ.

Po uzyskaniu stypendium na naukę i złożeniu egzaminu, uczęszczał do Seminarium Nauczycielskiego w Krośnie, dorabiając także korepetycjami. Od wczesnej młodości brał żywy udział w pracy społecznej i kulturalno-oświatowej; już jako uczeń organizował i prowadził w latach 1906–1908 Koła tzw. “Promienistych”, w których zgodnie z wytycznymi tej organizacji obowiązany był czuwać nad przygotowaniem jej członków do walki czynnej o niepodległość i prowadzić działalność oświatową wśród robotników.

W 1909 r. objął obowiązki nauczyciela szkół powszechnych, sprawując je w różnych miejscowościach w Małopolsce. W 1911 r. zdał egzamin na nauczyciela szkół ludowych. Poza nauczaniem w szkołach oddawał się pracy społecznej i oświatowej na terenie wiejskim – zakładał i prowadził Kółka Rolnicze, Kasy Stefczyka, spółdzielnie rolnicze , biblioteki gminne, prowadził akcję odczytową.

Urządził też pierwsze w powiecie krośnieńskim święta sadzenia drzew owocowych na drogach publicznych. W latach 1912–1913 organizował tamże Drużyny Bartoszowe, a w lutym 1918 r. masowe wiece protestacyjne przeciw pokojowi brzeskiemu.

Po wybuchu pierwszej wojny światowej został zmobilizowany i wcielony do 18 pułku austriackiej obrony krajowej, do marca 1915 r. brał udział w walkach na froncie karpackim. Zwolniony z wojska w sierpniu 1915 r. z powodu inwalidztwa, zdał rok później egzamin na nauczyciela szkół wydziałowych i nauczał do 1918 r. w szkołach elementarnych w Krośnie. Jednocześnie był przewodniczącym “Ogniska” nauczycielskiego oraz członkiem Rady Przybocznej miejscowego starostwa.

Od listopada 1918 r. do listopada 1927 r. Tadeusz Seib był kierownikiem publicznej szkoły powszechnej w Krościenku Wyżnym koło Krosna; zamieszczał też artykuły w prasie ludowej, m. in.: w “Przyjacielu Ludu”, i “Wyzwoleniu”.

W styczniu 1919 r. został wybrany z listy Polskiego Stronnictwa Ludowego (PSL) Lewica do Sejmu Ustawodawczego i był sekretarzem klubu parlamentarnego tego Stronnictwa oraz członkiem sejmowej Komisji Oświatowej. Mandat poselski piastował przez dwie kadencje, po raz drugi z listy państwowej z ramienia PSL “Wyzwolenie”, do którego przeszedł w sierpniu 1922 r.

Podczas wojny polsko-bolszewickiej w 1920 r. był członkiem Komitetu Obrony Państwa i organizował akcję werbunkową ochotników. W latach 1920–1922 studiował na Wydziale Dyplomatyczno-Konsularnym w Szkole Nauk Politycznych w Warszawie.

Od 1922 r. razem z Józefem Putkiem redagował “Chłopski Sztandar”, zamieszczając w nim swoje artykuły. W latach 1924–1929, z roczną przerwą w 1925 r., był członkiem i zastępcą członka Zarządu Głównego PSL “Wyzwolenie”. W 1927 r. opublikował na łamach “Głosu Prawdy”, nr 194–208 obszerny artykuł Kartki z dziejów ruchu ludowego w byłym Królestwie Polskim.


Rzecznik utworzenia w Toruniu Wszechnicy Pomorskiej

Po przewrocie majowym 1926 r. poparł rządy sanacji, a następnie zerwał z ruchem ludowym. W 1927 r. powołany został do administracji szkolnej, w której pracował początkowo jako zastępca inspektora, a potem inspektor w powiecie łódzkim, a od 1 listopada 1932 r. jako inspektor w obwodzie Inspektoratu Szkolnego toruńskiego.

Zorganizował przy Inspektoracie Ośrodek Poszukiwań Etnograficznych dla powiatów toruńskiego, chełmińskiego i wąbrzeskiego i zredagował jedyne wydawnictwo tego Ośrodka, pracę: Nagiel B., Ziemia Chełmińska. Monografja ze wstępem do regionalizmu. Cz. I, Toruń 1935. Redagował także miesięcznik “Przysposobienie Obywatelskie” oraz “Straż nad Wisłą”.

We wrześniu 1935 r. wybrany został na zastępcę senatora z województwa pomorskiego. Wobec zrzeczenia się mandatu przez Stanisława Tora został senatorem (zaprzysiężony 12 grudnia 1935 r.). Był członkiem senackiej Komisji Oświatowej. Będąc gorącym rzecznikiem utworzenia Wszechnicy Pomorskiej w Toruniu, latem 1937 r. wygłosił w Senacie obszerną interpelację w tej sprawie.

Tadeusz Seib brał też czynny udział w pracy społecznej, m. in.: w Lidze Obrony Powietrznej Państwa, Polskim Czerwonym Krzyżu oraz na terenie Okręgowej Rady Przysposobienia Obywatelskiego Okręgu Korpusu VIII, jako przewodniczący tej Rady i redaktor “Przysposobienia Obywatelskiego”. Pełnił funkcję prezesa Okręgu VIII Związku Strzeleckiego oraz Pomorskiego Towarzystwa Kooperatystów [popierającego ruch spółdzielczości – KP], był członkiem zarządu Okręgu Pomorskiego Polskiego Białego Krzyża i Konfraterni Artystów w Toruniu.

Za zasługi na polu pracy oświatowej i społecznej odznaczony został w 1933 r. Złotym Krzyżem Zasługi, a za pracę w przysposobieniu wojskowym na terenie O.K.VIII nadano mu w 1934 r. honorową odznakę komendancką P. W.

Senator Tadeusz Józef Seib z dniem 1 listopada 1938 r. przeniesiony został na stanowisko inspektora do Rzeszowa, skąd we wrześniu 1939 r. został ewakuowany do Lwowa i tam w grudniu tego roku aresztowany przez NKWD. Więziony był w Skolem i Stanisławowie, zginął w nie wyjaśnionych okolicznościach.

W małżeństwie z Jadwigą z Żółkiewiczów miał Tadeusz Seib pięcioro dzieci. W Toruniu Seibowie mieszkali przy ul. Henryka Sienkiewicza 13.


Bibliografia:

K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny, t. 2, ToMiTo UMK Toruń 2000.


FOTOGALERIA