Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

SIUDOWSKI Konrad

SIUDOWSKI Konrad (1884–1958), dr filozofii w zakresie nauk rolniczych, działacz gospodarczy


Absolwent Uniwersytetu w Halle

Urodził się 13 maja 1884 r. w Świerczynach w powiecie toruńskim, w rodzinie ziemiańskiej Waleriana i Marii z Szalińskich. Uczęszczał do gimnazjów w Pelplinie, Chełmnie i Brodnicy.

W czasie nauki gimnazjalnej należał do tajnych organizacji młodzieży. Maturę uzyskał w 1906 r., po czym od 1 października 1906 do 1 października 1907 r. odbył jednoroczną służbę wojskową w armii niemieckiej. Następnie studiował przyrodę, ekonomię, filozofię i rolnictwo na uniwersytecie w Halle, uzyskując w 1911 r. doktorat za pracę p.t.: “Stosunki ekonomiczno-rolnicze na ziemi chełmińskiej” – ”Die Landwirtschaftlichen Betriebverhâltnisse im Kulmer Lande”.

Po studiach i odbyciu praktyki rolniczej wrócił do ponad 200-hektarowego majątku rodzinnego Przydatki koło Brodnicy, wykupionego przez ojca od Niemców w końcu XIX wieku.

Podczas pierwszej wojny światowej, od 2 sierpnia 1914 r. był oficerem kawalerii w armii niemieckiej na froncie zachodnim; od 1 kwietnia 1917 r. do końca wojny – oficerem-instruktorem w “Polnische Wehrmacht” w Warszawie.

Po wybuchu rewolucji listopadowej w 1918 r. w Niemczech, wrócił dr Siudowski na Pomorze, gdzie werbował i uzbrajał ochotników oraz przeprowadzał ich przez granicę do armii polskiej /Dywizji Pomorskiej/. 27 czerwca 1919 r. zgłosił się do armii polskiej; do 1 lutego 1920 r. organizował m. in. Straż Obywatelską w powiecie brodnickim, następnie do 15 czerwca tego roku był Dowódcą Taborów w Dywizji Pomorskiej, potem do listopada 1920 r. służył w stopniu podpułkownika w Dowództwie Okręgu Generalnego Pomorze.

Brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej Po śmierci ojca, zwolniony z wojska na własną prośbę, wrócił do zdewastowanego wojną majątku rodzinnego. Jako wykształcony rolnik i fachowiec rozwinął i udoskonalił dzieło ojca, z którego uczynił wzorowe gospodarstwo z nastawieniem hodowlanym.

Rządząc Przydatkami do września 1939 r. dr Siudowski prowadził jednocześnie rozległą działalność społeczną. W pierwszych latach niepodległości organizował i był prezesem Związku Powstańców i Wojaków w okręgach Brodnica, Lubawa i do 1925 r. – Działdowo.


Działacz polityczny i gospodarczy

Zorganizował i był przez 4 lata prezesem stowarzyszenia rolniczego “Producenci Rolni” w powiecie brodnickim. Brał udział w pracach Sejmiku Powiatowego (zastępował m. in. starostę powiatu brodnickiego w czynnościach podczas urlopów), Pomorskiego  Sejmiku  Wojewódzkiego w Toruniu, Pomorskiej Izby Rolniczej w Toruniu, w której pełnił obowiązki członka zarządu, wiceprezesa i prezesa.

Poza tym był prezesem Federacji Polskich Związków Obrońców Ojczyzny w Toruniu, Związku Rezerwistów Okręgu Pomorskiego, przewodniczącym Pomorskiego Wydziału Wojewódzkiego, Związku Powiatów Pomorskich, Rady Nadzorczej Wojewódzkiej Kasy Oszczędności w Toruniu, Komisji do Spraw Finansowo-Rolnych w Toruniu, Komisji Oszczędnościowej dla Samorządów przy Urzędzie Wojewódzkim Pomorskim w Toruniu, Komisji Samorządowej Wojewódzkiej Rady Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem w Toruniu.

Był także w składzie Zarządu Spółdzielni Mleczarskiej w Brodnicy, Zarządu Centralnej Kasy Spółek Rolniczych w Toruniu, Zarządu Oddziału Polskiego Zawodowego Związku Rolników i Leśników z Wyższym Wykształceniem, oraz członkiem Prezydium Zakładu Głównego tej Kasy w Warszawie, Wojewódzkiego Komitetu Wychowania Fizycznego i Przysposobienia Wojskowego w Toruniu.

Ponadto był członkiem Zarządu Związku Rewizyjnego Samorządu Terytorialnego Rzeczypospolitej w Warszawie, Pomorskiej Izby Wojewódzkiej, Wyższej Komisji Dyscyplinarnej dla pracowników samorządowych, Rady Związku Jajczarsko-Mleczarskiego w Warszawie i Rady Związku Powiatów Rzeczypospolitej w Warszawie.

W listopadzie 1930 r. odznaczony został Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, w 1933 r. Komendancką Odznaką WF i PW, ponadto posiadał Złoty Krzyż Zasługi i Medal Niepodległości. We wrześniu 1935 r. na Wojewódzkim Kolegium Wyborczym w Toruniu wybrany został senatorem Rzeczypospolitej Polskiej.

Aresztowany przez hitlerowców w kwietniu 1940 r., więziony był do maja 1945 r. w obozach koncentracyjnych Oranienburg-Sachsenhausen i Mauthausen-Gusen. Po wyzwoleniu w 1945 r. wrócił do Torunia, gdzie był założycielem, dyrektorem, następnie kierownikiem działu produkcji nasiennej w Centrali Nasiennictwa Ogrodniczego i Szkółkarstwa.

Równocześnie był rzeczoznawcą sądowym w Toruniu i współorganizatorem Pomorskiej Izby Rolniczej w Gdańsku. W 1958 r. przeszedł na emeryturę. Zmarł 23 września 1958 r. w Toruniu i pochowany został w grobowcu rodzinnym w Brodnicy.

W małżeństwie z Heleną Peto (1895–1983) miał synów: Bogdana i Zbigniewa oraz córki: Aleksandrę i Teresę. Żona jego przed uzyskaniem niepodległości Polski działała w Brodnicy w polskich organizacjach kobiecych, pełniąc często odpowiedzialne funkcje. Współpracowała także z Powiatową Radą Ludową.


Bibliografia:
K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny,  t. 4 ToMiTo UMK Toruń 2004.


FOTOGALERIA