Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

STOWARZYSZENIE POLAKÓW POSZKODOWANYCH PRZEZ III RZESZĘ

nowe1STOWARZYSZENIE POLAKÓW POSZKODOWANYCH PRZEZ III RZESZĘ działa w Toruniu jak organizacja społeczna od 1989 roku w budynku Urzędu Marszałkowskiego przy Placu Teatralnym 2.
Historia
Pierwsze zebranie organizacyjne odbyło się 20 grudnia 1989 roku w Toruniu. Stowarzyszenie obejmowało swym zasięgiem teren ówczesnego województwa toruńskiego. Pierwszą siedzibą Zarządu Wojewódzkiego był pokój przy ul. Kopernika 12. Zainteresowanie działalnością Stowarzyszenia wśród mieszkańców województwa było bardzo duże.
Liczba osób represjonowanych, ubiegających się o odszkodowania wynosiła około 20 tysięcy, w tym dzieci ponad 7000. Najliczniejszą grupę stanowili robotnicy deportowani pociągami towarowymi do niewolniczej pracy w rolnictwie i fabrykach niemieckich, podobnie było na terenie Polski. Niewolnicy polscy oznakowani byli literą ”P”. Towarzyszyła temu dyskryminacja, poniżanie godności ludzkiej, nieustanny stres, głód i ciężka praca.
Stowarzyszenie w pierwszych latach działalności zajmowało się gromadzeniem i weryfikacją dokumentów dotyczących eksploatacji fizycznej, ekonomicznej i moralnej członków. Posłużyły one później do uzyskania rekompensaty z tytułu prześladowań hitlerowskich. weryfikacja. Zorganizowano wiele spotkań z poszkodowanymi, organizacjami społecznymi, organami administracji państwowej i mediami.
Zachowanie pamięci o represjach
Na apel Zarządu Terenowego Stowarzyszenia powołany został Społeczny Komitet Fundacji Sztandaru. Zebrane środki pozwoliły na wykonanie sztandaru oraz odlanie w grudziądzkiej „Warmie” Tablicy Pamiątkowej. Ceremoniał nadania sztandaru oraz poświęcenie Tablicy umieszczonej w nawie głównej kościoła garnizonowego p.w. Św. Katarzyny w Toruniu odbył się dnia 21 września 1996 roku. Podobna Tablica Pamięci o represjach hitlerowskich zamontowana została w kościele p.w. Św. Krzyża w Grudziądzu w 2006 roku.
Taki sam charakter, mający na celu upowszechnianie wiedzy o czasach zniewolenia i zbrodniach wojennych, ma publikacja Mieczysława Tężyckiego pt. „ Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę w Toruniu, Kronika wydarzeń 1988- 2004”. Książka ukazała się w Wydawnictwie Adama Marszałka w 2004 roku. Drugie wydanie w 2011 roku.
W 2007 roku Stowarzyszenie wspólnie z Muzeum Okręgowym w Toruniu zaprezentowało wystawę Fundacji „Polsko-Niemiecko Pojednanie”. Wystawa „Zachować pamięć” była również eksponowana w Muzeum ks. dr. Władysława Łęgi w Grudziądzu.
W 2009 roku Stowarzyszenie uhonorowane zostało za swoją aktywną działalność przez Marszałka Województwa Kujawsko-Pomorskiego medalem Unitas Durat Palatinatus Cuiaviano-Pomeraniensis.
Z widocznych na zewnątrz symboli działania Stowarzyszenia jest także nazwa ronda w Toruniu. Znajduje się ono na skrzyżowaniu ulic Mickiewicza i Szosy Bydgoskiej. W 2013 roku otrzymało ono nazwę: „Poszkodowanych Polaków przez Rzeszę niemiecką”.
Prezesi Zarządu Stowarzyszenia:
Teodor Szałek 1989-1993
Brunon Daniszewski 1993-1995
Mieczysław Tężycki 1995-2013
Anna Kretschmann od 2014.
Bibliografia
1. M. Tężycki, Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę w Toruniu. Kronika wydarzeń 1988-2004, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2004

2. M. Tężycki, Stowarzyszenie Polaków Poszkodowanych przez III Rzeszę. Oddział Terenowy w Toruniu 1989-2010, Wyd. Adam Marszałek, Toruń 2011

Fotogaleria

fot. M. Litwin