Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

SZEPETYS Stanisław

SZEPETYS Stanisław (1879–1933), Naczelnik Dyrekcji Kolejowej w Gdańsku, Oddziału Mechanicznego w Toruniu, działacz spo­łeczny


Inżynier-technolog

Litwin, wyznania ewangelicko-reformowanego, urodził się 25 sierpnia 1879 r. w Telechanach w powiecie pińskim na Polesiu, w rodzinie Mariana i Marii z Majerów. Uczęszczał do szkół na Łotwie i w Petersburgu, a następnie ukończył Instytut Politechniczny Aleksandra II w Kijowie, ze specjalnością inżyniera – technologa.

Brał czynny udział w organizacjach studenckich, będąc jednocześnie bibliotekarzem Polskiej Biblioteki Technicznej Studenckiej. Znał języki: litewski, łotewski, niemiecki i rosyjski.

Po studiach pracował na Południowo-Zachodnich Kolejach w Rosji, między innymi w Zdołbunowie i Kiwercach, zajmując kolejno stanowiska: w latach 1905–1913 maszynisty, od 1 grudnia 1913 do 30 września 1915 r. pomocnika naczelnika parowozowni, następnie do 30 września 1918 r. rewizora gospodarki wagonowej i naczelnika eksploatacji.

W styczniu 1919 r. przeszedł na służbę do Polskich Kolei Państwowych, gdzie zajmował się opracowaniem gospodarki wagonowej w Warszawskiej Dyrekcji Kolei Państwowych, a następnie był Inspektorem i Rewizorem Ruchu w Siedlcach.

Po przyłączeniu do Polski przyznanej nam części Pomorza, w styczniu 1920 r. inż. Szepetys, jako przedstawiciel Ministerstwa Kolei Żelaznych w Warszawie oddelegowany został do Działdowa, w celu przejęcia kolei od Niemców. W 1921 r. przeniesiony został do Dyrekcji Kolei Państwowych w Gdańsku; pracował od 1 stycznia 1921 r. do 31 sierpnia tego roku na stanowisku kierownika Urzędu Maszynowego w Grudziądzu, a następnie do 31 maja 1925 r. był naczelnikiem tego Urzędu.

Z dniem 1 czerwca 1925 r. mianowany został na stanowisko Naczelnika Oddziału Mechanicznego Dyrekcji Kolejowej w Gdańsku z siedzibą w Toruniu i pozostawał na nim do chwili śmierci.


Działacz społeczny i polityczny

Pomimo zajęć służbowych i nękającej go długotrwałej choroby inż. Stanisław Szepetys odznaczał się wyjątkową ruchliwością w życiu społecznym na Pomorzu. Wybitne zdolności organizacyjne i zapał, jaki wkładał w każdą pracę spowodowały, że aż do swej śmierci piastował szereg godności w różnych organizacjach, przede wszystkim tych, których celem była obrona granic i zachowanie suwerenności państwa polskiego.

Najwięcej jednak czasu poświęcał na pracę w Lidze Obronny Powietrznej Państwa, piastując w niej szereg odpowiedzialnych funkcji; w kwietniu 1926 r. został członkiem zarządu pomorskiego tej organizacji, obejmując jeszcze tego roku prezesurę komitetu wojewódzkiego. Godność prezesa sprawował przez dwa lata, ustępując w 1929 r. z własnej inicjatywy, pozostając nadal w zarządzie, aż do chwili śmierci, na stanowisku wiceprezesa i przewodniczącego wydziału finansowego.

Był także prezesem Okręgu Pomorskiego Związku Strzeleckiego, prezesem Komitetu Bezpartyjnego Bloku Współpracy z Rządem na miasto Toruń i wiceprezesem Koła Pomorskiego Stowarzyszenia Byłych Więźniów Politycznych, oraz sekretarzem Związku Filatelistów w Toruniu.

Inż. Stanisław Szepetys mieszkał w Toruniu na Placu 18 Stycznia 2, następnie przy ul. Warszawskiej 8. Zmarł 15 kwietnia 1933 r., pochowany został na Cmentarzu Garnizonowym przy ul. Grudziądzkiej.

W małżeństwie z Wiktorią z Sopoćków miał córkę Halinę, urodzoną 19 kwietnia 1905 r. w Białopolu w województwie wołyńskim.

Halina Szepetys po uzyskaniu w 1922 r. świadectwa dojrzałości w gimnazjum klasycznym w Chełmie Lubelskim wyszła za mąż za oficera WP Czesława Krzeszowskiego. W 1925 r. zamieszkała wraz z mężem, córką i rodzicami w Toruniu przy ul. Warszawskiej 8. Do wybuchu drugiej wojny światowej brała aktywny udział w pracach kilku organizacji społecznych.

W 1941 r. została zwerbowana do Związku Walki Czynnej (pseudonimy: “Ludmiła”, “Zofia”), a rok później została referentką Wojskowej Służby Kobiet Garnizonu Toruń.

Przeżyła wojnę; poszukiwana przez Urząd Bezpieczeństwa, w październiku 1945 r. zamieszkała wraz z mężem, we Wrocławiu, pod przybranym nazwiskiem “Orlińscy”.Halina Krzeszowska – ”Orlińska” zmarła we Wrocławiu 18 sierpnia 1977 r. Nazwisko jej wymienione jest na tablicy pamiątkowej, odsłoniętej 26 września 1991 r. na kamienicy przy ul. Warszawskiej 8 w Toruniu.


Bibliografia:

 

K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny, t. 4 ToMiTo UMK Toruń 2004


FOTOGALERIA