Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

TOMASZEWSKI FELIKS

TOMASZEWSKI FELIKS (1912-1987), muzyk, pedagog, dyrygent.

Feliks Tomaszewski urodził się 18 XI 1912 w Wanne w Westfalii (Niemcy) jako syn Ignacego i Katarzyny z domu Sikorskiej. W latach 1919-25 uczęszczał do szkoły powszechnej w Śremie. Mając 12 lat rozpoczął prywatne lekcje gry na fortepianie, później na flecie. W latach 1926-28 uczył się w Seminarium Nauczycielskim w Poznaniu, z którego zmuszony był zrezygnować z powodu trudnych warunków. Odtąd poświęcił się tylko kształceniu w kierunku muzycznym.

We wrześniu 1928 został przyjęty jako uczeń klasy fletowej do Państwowego Konserwatorium Muzycznego w Poznaniu, następnie w czerwcu 1937 uzyskał dyplom ukończenia tej szkoły z wynikiem bardzo dobrym. Jako student należał do Poznańskiego Związku Śpiewaczego i już wtedy był organistą i akompaniatorem, a następnie dyrygentem Koła Śpiewaczego w Śremie.

Od września 1937 do września 1939 pracował w Konserwatorium Muzycznym Pomorskiego Towarzystwa Muzycznego w Toruniu jako nauczyciel klasy instrumentów dętych drewnianych. Działał również jako członek Pomorskiego Towarzystwa Muzycznego biorąc bezpośredni udział w organizowanych przez nie koncertach, jak też w ich popularyzacji poprzez redagowanie afiszy, programów i anonsów prasowych.

Zorganizował 18-osobową orkiestrę Polskiego Radia, która dawała koncerty w rozgłośni toruńskiej i ogólnopolskiej. Zbierał, dokumentował i opracowywał ludowe pieśni polskich ziem północnych, które następnie prezentowała założona również przez niego kapela ludowa p.n. „Mały Franek”, ciesząca się wielką popularnością wśród słuchaczy jeszcze w 1atach 50-tych.

Propagator muzyki fletowej

Jako pierwszy na Pomorzu i jeden z pierwszych muzyków-instrumentalistów w Polsce propagował w audycjach radiowych muzykę fletową. Był również w latach 1937-39 kierownikiem orkiestry i chóru w Szkole Podchorążych Artylerii w Toruniu.

We wrześniu 1939, po wkroczeniu Niemców do Torunia, ratował przed konfiskatą zbiory bibliotek Podgórza, wspólnie z ks. J. Domachowskim organizując potajemnie przenoszenie i ukrywanie ich na wieży kościoła podgórskiego.

Od 1 kwietnia do 1 sierpnia 1944 pracował jako muzyk-flecista w miejskiej Orkiestrze Symfonicznej w Toruniu, następnie przez ostatnie 6 miesięcy okupacji z nakazu niemieckich władz wojskowych pracował przy kopaniu rowów przeciwczołgowych wokół miasta. W czasie okupacji udzielał też polskiej młodzieży tajnych lekcji muzyki.

Bezpośrednio po wyzwoleniu Torunia, razem z Jerzym Stefanem i Ireną Kurpisz-Stefanową, delegowaną przez Ministra Kultury i Sztuki do zorganizowania na nowo szkoły muzycznej, wyszukiwał i gromadził w jej nowej siedzibie przy ul. Mickiewicza 28/30 instrumenty i nuty, nakłaniając młodzież do podejmowania nauki.

Zweryfikowany 7 VII 1945 przez komisję Weryfikacyjną Oddziału Toruń rozpoczął od 1 września tego roku ponownie pracę jako nauczyciel klasy instrumentów dętych w tej szkole, wówczas noszącej nazwę Instytutu Muzycznego., działającego pod patronatem Pomorskiego Towarzystwa Muzycznego.

Po podziale Instytutu na dwie szkoły: stopnia średniego pod dotychczasową nazwą Instytutu Muzycznego i stopnia niższego o nazwie Państwowa Niższa Szkoła Muzyczna, Tomaszewski został od roku szkolnego 1947/48 dyrektorem tej drugiej. Był nim do końca roku szkolnego 1948/49. W tym czasie obie szkoły upaństwowiono (marzec 1948) jako Państwową Średnią Szkołę Muzyczną i Państw. Niższą Szkołę Muzyczną im. K. Szymanowskiego.

Następnie pełnił funkcję kierownika sekcji instrumentów dętych w Okręgowym Zespole Metodyczno-Programowym Centralnego Ośrodka Pedagogicznego Szkolnictwa Artystycznego. Na zlecenie ministerialnej Komisji Programowej opracował w 1950 program nauki gry na flecie dla wszystkich szkół muzycznych I i II stopnia w Polsce. Program ten, wydany w 5 zeszytach etiud przez Państwowe Wydawnictwo Muzyczne, stanowi do dziś podstawę materiałów dydaktycznych w tym zakresie.

Tomaszewski był również nauczycielem muzyki w Państw. Liceum Muzycznym w Bydgoszczy i w Społecznym Ognisku Artystycznym w Toruniu. Współorganizował też Konkurs Młodego Muzyka w Szczecinku i brał udział w pracach jury tego konkursu.

W 1atach 1947-62 pełnił rolę dyrygenta podgórskiego mieszanego chóru „Halka”, liczącego ok. 85 osób, doprowadzając go wielokrotnie do pierwszych miejsc, wyróżnień i dyplomów. Za tę działalność otrzymał w 1962 na Zjeździe z okazji 50-lecia I Okręgu Śpiewaczego odznakę honorową Pomorskiego Związku Śpiewaczego. Już od 1945, równolegle z pracą pedagogiczną i dyrygencką, prowadził działalność artystyczną w tzw. „Czwartkowych wieczorach klubu artystycznego” i w koncertach Orkiestry Związku Zawodowego Muzyków, którą współorganizował jako pierwszą stałą orkiestrę na Pomorzu. Po rezygnacji J. Stefana z funkcji dyrygenta tej orkiestry i przejściu do nowo zorganizowanej w 1950 Orkiestry Filharmonii w Bydgoszczy, Tomaszewski usiłował z części zespołu utworzyć orkiestrę ludową, jednakże z braku funduszy (przekazane zostały przez władze administracyjne Filharmonii) okazało się to niemożliwe. Pozostał więc przez okres 27 lat muzykiem w Filharmonii Pomorskiej, z którą koncertował w wielu miastach Polski i Europy.

Jako pedagog pracował w Szkole Muzycznej w Toruniu również po przejściu na emeryturę. Uczestniczył nawet w organizowanych przez nią koncertach m.in. w Getyndze. Tomaszewski otrzymał odznakę „Zasłużony Nauczyciel PRL”. Zmarł 28 I 1987 w Toruniu, pochowany został na starym cm;/. na Podgórzu. Z małżeństwa ze Stefanią Kawecką miał syna Jerzego (ur. 1940) oraz córki Marię (ur. 1944) i Janinę (ur. 1946). W Toruniu mieszkał przy ul. Drzymały 8/10.

Bibliografia
T. Zakrzewski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007