Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

WEBER TADEUSZ

WEBER TADEUSZ (1878-1930), radny i burmistrz Podgórza, poseł na sejm RP.

Urodził się 16 III 1878 w Szymborzu k. Inowrocławia w wielodzietnej rodzinie chłopskiej. Jako małe dziecko stracił matkę i był pod opieką drugiej żony ojca. Uczył się początkowo w szkole ludowej w Szymborzu i Inowrocławiu. Mając 15 lat przeszedł pod opiekę starszej siostry mieszkającej w Toruniu i tu uczęszczał do Szkoły Wydziałowej. Po jej ukończeniu wyjechał do drugiej starszej siostry mieszkającej w Warszawie, gdzie uzyskał pracę w hotelu.

W Warszawie ożenił się z Władysławą Kaczmarską. Pod koniec pierwszej wojny światowej został powołany jako Pomorzanin do armii niemieckiej, do pułku stacjonującego w Podgórzu, dokąd udało się również przedostać żonie z małym dzieckiem, zamieszkałej następnie w Piaskach k. Podgórza. Po krótkim pobycie w koszarach ., razem z innymi kolegami – Polakami, uciekł przez granicę demarkacyjną do Inowrocławia i dołączył do uczestników powstania wielkopolskiego.

W 1919 W. znalazł się w sformowanym w Inowrocławiu tzw. pułku toruńskim, który wszedł w skład armii „Pomorze” tworzonej w Skierniewicach i dowodzonej przez gen. Józefa Hallera. W styczniu i lutym 1920 jako żołnierz tej armii uczestniczył w działaniach „Frontu Pomorskiego”, którego zadaniem było przejmowanie Pomorza z rąk niemieckich. Za ten udział otrzymał honorową odznakę „Frontu Pomorskiego” z podpisem gen. Hallera.

Po demobilizacji wrócił do Podgórza. Następnie został członkiem ukonstytuowanej polskiej Rady Miejskiej. Jednocześnie zadeklarował przynależność do Narodowej Partii Robotniczej, był też współzałożycielem jej organu – „Głos Robotnika „, którego redaktorem został A. Antczak. Z ramienia tej partii, w lipcu 1920, po złożeniu mandatu poselskiego i objęciu stanowiska wojewody pomorskiego przez Jana Brejskiego,

Weber został posłem na Sejm Ustawodawczy RP jako przedstawiciel Okręgu Wyborczego nr 60 (pow. grudziądzki). W sejmie był członkiem Komisji Robót Publicznych. W połowie stycznia 1923 został drugim (po Bogumile Bagińskim) komisarycznym burmistrzem liczącego wówczas około 5 tys. mieszkańców Podgórza. Na tym stanowisku zasłużył się działalnością na rzecz kilku dziedzin życia społecznego mieszkańców Podgórza: współorganizował polską szkołę powszechną i przedszkole (tzw. ochronkę) sióstr Serafitek, sprowadzonych do Podgórza przez ks. proboszcza Józefa Domachowskiego – znanego społecznika; popierał organizację i finansowo założoną przez dr. Władysława Balewskiego akcję odżywiania dzieci p.n. „Kropla mleka” oraz akcję wspomagania bezrobotnych zainicjowaną przez Maksymiliana Nogę – mistrza rzeźnickiego; od 1929 we współpracy z ks. Domachowskim prowadził dobroczynną działalność jako przewodniczący Rady Parafialnej; od 1923 do końca życia pełnił przypadającą mu z urzędu funkcję prezesa Ochotniczej Straży Pożarnej.

Największą jednak zasługą Webera dla Podgórzan było opracowanie w 1923 pod jego kierownictwem, statutu Podgórza, określającego skład i organizację władz. Odtąd tworzyć je miał burmistrz wraz z 4 członkami Magistratu oraz 18-osobowa Rada Miejska, na czele której stał wybierany z jej grona przewodniczący. W oparciu o ten statut Weber jako burmistrz i poseł podjął starania o przywrócenie Podgórzowi utraconych w 1883 praw miejskich.

Starania te zostały uwieńczone nadaniem Podgórzowi tych praw przez Radę Ministrów 29 XII 1924, co definitywnie potwierdził wojewoda pomorski reskryptem z 15 II 1926. Akt ten był bardzo korzystny dla rozwoju tego miasta, dlatego Weber cieszył się wielkim uznaniem, szacunkiem i przywiązaniem zarówno podległych mu urzędników, jak i wszystkich mieszkańców. Równocześnie jednak samodzielność Podgórza stała się powodem konfliktów jego burmistrza i Rady Miejskiej z miejskimi władzami Torunia, które dążyły co włączenia Podgórza w granice miasta Torunia jako lewobrzeżnej jego dzielnicy.
Weber za stanowcze przeciwstawianie się tym tendencjom doznawał w pracy swojej i członków Rady wielu przeszkód i osobistych przykrości, co przyczyniło się do jego choroby i przedwczesnej śmierci. Zmarł 3 IX 1930, pochowany został na starym cmentarzu w Podgórzu. Pogrzeb był bardzo uroczysty, z udziałem urzędników, szkół, stowarzyszeń i organizacji, z towarzyszeniem muzyki wojskowej i śpiewu miejscowego chóru.

Z małżeństwa z Władysławą Kaczmarską (1888 – 1966) miał 8 dzieci. Najstarszy syn Witold – kapitan Komendy Obrońców Polski na granicy polsko-sowieckiej, więziony w obozie w Starobielsku, zginął w Katyniu w 1940; Wiktor – uczestnik kampanii wrześniowej, ciężko ranny zmarł w 1939; Tadeusz – represjonowany przez władze PRL za pochodzenie odbywał 3-letnią służbę wojskową w kolumnie karnej w kopalni, z zawodu instruktor szkolenia kolejarzy, zmarł w 2000; najmłodsza córka Władysława, ur. 1919, zamężna Kubera – z zawodu biegła księgowa, mieszka obecnie w Bydgoszczy.

Weber mieszkał w Toruniu – w młodości przy ul. Wielkie Garbary, od 1920 w Podgórzu przy ul. Głównej 1b. (ratusz, obecnie ul. Poznańska).

Bibliografia
T. Zakrzewski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007