Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

WOJCIECHOWSKI BOGUSŁAW ŚWIĘTOPEŁEK

WOJCIECHOWSKI BOGUSŁAW ŚWIĘTOPEŁEK (1922-1942), pseudonim „Zenon”, przybrane nazwisko Zenon Nowak, Kurt Schulz, członek tajnej organizacji „Związek Jaszczurczy”, łącznik Ekspozytury wywiadu „Zachód”.

Urodził się 23 X 1922 w Toruniu, jako syn Stefana – z zawodu farmaceuty i Katarzyny z domu Behring. Ojciec był najpierw inspektorem farmaceutycznym, później w latach 30-tych właścicielem „Apteki Centralnej” przy ul. Chełmińskiej 6 w Toruniu. Behring, nazwany przez najbliższych Pełko, miał dwoje rodzeństwa – siostrę Halinę i brata Jerzego. Ukończył państw. gimnazjum w Toruniu, w którym należał do ZHP.

Po wkroczeniu Niemców do Torunia został 15 IX 1939 aresztowany i osadzony w toruńskim więzieniu, tzw. okrąglaku. Po zwolnieniu, w obawie przed ponownym aresztowaniem wyjechał z rodziną do Warszawy, gdzie mieszkał na Pradze, Mokotowie i Śródmieściu. Przez pewien czas pracował na dworcu kolejowym Warszawa Gdańska.

Został zwerbowany do „Związku Jaszczurczego” przez M. Dukalskiego z Ekspozytury „Z” wywiadu i skierowany do Rzeszy. Jego zadaniem było kierowanie wywiadem „Zachód” w Okręgu Berlińskim, a wg dokumentów niemieckich – także w Okręgu w Brandenburgii.

Wywiad ten dotyczył ruchu wojsk niemieckich. i fabryk pracujących na potrzeby przemysłu zbrojeniowego. Był przewidziany na szefa wywiadu „Z” w Okręgu Pomorskim „ZJ”. Współpracował z Edmundem i Januszem Koniecznym oraz z siostrą Edmunda Haliną, Mirosławą Kocową, Witoldem Deczyńskim, Józefem Barańskim, Jerzym Górskim i Stanisławem Leonem Jeute – szefem Ekspozytury „Z” w Warszawie. Tu korzystał z wielu punktów kontaktowych „ZJ” (czasem wspólnych z ZWZ-AK), głównie jednak z mieszkania Natalii Plichowskiej-Suskiej przy ul. Piusa 29. Spotykał się tu z Koniecznymi, Litą Kozłowską „Zdzisią” i z „Wiedenką” pracującą dla wywiadu „ZJ” w Wiedniu. Jeździł w celach wywiadowczych m.in. do Torunia i Bydgoszczy, ale przede wszystkim do Rzeszy, skąd przesyłał meldunki do Warszawy, do skrzynki kontaktowej w mieszkaniu N. Plichowskiej-Suskiej i w mieszkaniu Bogusława Feliksa Szczepanika-Dzikowskiego, ściśle współpracującego z szefem Ekspozytury – S. L. Jeute.

18 II 1942 został aresztowany przez Niemców na dworcu w Berlinie, jednocześnie z E. Koniecznym i M. Kocową, być może w skutek zadenuncjowania ich przez kurierkę o pseudonimie „Sława” lub „Zdzisia”. Obciążały go znalezione przy nim szyfry i atrament do sporządzania niewidocznych, tajnych notatek. Osadzony został najpierw w tamtejszym więzieniu, następnie w Brandenburgu. Z więzienia pisał do rodziny listy, przekazując w jednym z nich tajemniczą prośbę, aby nie zmieniła adresu, gdyż po wielu latach może nadejść jego wiadomość.

Sądzony był razem z M. Kocową, M. Dyczyńskim i J. Barańskim. Wyrokiem Sądu Wojennego Rzeszy 6 XI 1942 został skazany na śmierć i stracony przez ścięcie 22 XII tego roku w więzieniu w Brandenburgu. Metrykę zgonu otrzymała rodzina krótko po wojnie od Polskiej Misji Wojskowej w Berlinie.

Ojciec Stefan więziony również w Toruńskim „okrąglaku” w 1939, brał udział w konspiracji w Warszawie i po Powstaniu Warszawskim został wywieziony do obozu koncentracyjnego Sachsenhausen-Oranienburg, później do Bergen-Belsen, gdzie zginął w 1945; brat Jerzy, podchorąży Korpusu Ochrony Pogranicza zginął we wrześniu 1939 w bitwie nad Bzurą; siostra Halina, zamężna Wyczyńska, była sanitariuszką AK w Powstaniu Warszawskim, zmarła w 1987. W Toruniu rodzina Wojciechowskich mieszkała pod różnymi adresami, ostatnio przy ul. Konopnickiej 12, gdzie do końca życia mieszkała Halina z rodziną.

Bibliogrfia

A. Zakrzewska, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007