Drzewo kategorii
Licznik odwiedzin

ŻURAWSKI MARIAN FRANCISZEK

ŻURAWSKI MARIAN FRANCISZEK (1902-1977), pseudonim„Moro”, dr medycyny, internista, ftyzjatra, powstaniec wielkopolski, młodszy ordynator kontraktowy VIII Wojskowego Szpitala Okręg. w Toruniu, szef sanitarny organizacji konspiracyjnej „Grunwald” w Toruniu.

Urodził się 14 II 1902 w Poznaniu w rodzinie Stanisława, właściciela zakładu rzeźnickiego i sklepu, oraz Zofii z Jaśkiewiczów. Uczęszczał do Gimnazjum i Liceum św. Marii Magdaleny w mieście rodzinnym. Brał czynny udział w organizowaniu Rad Ludowych w śródmieściu Poznania. Był uczestnikiem powstania wielkopolskiego; 27 XII 1918, z bronią w ręku brał udział w walkach ulicznych rozbrajając żandarmów i żołnierzy pruskich. 1 stycznia nowego roku uczestniczył w zdobyciu Fortu Grollmanna. 3 I 1919 otrzymał przydział do tworzącego się Pułku Ułanów Wielkopolskich, w szeregach którego brał udział w walkach pod Szubinem, Żninem i Rynarzewem. Przeniesiony do oddziału Artylerii lekkiej w Poznaniu, brał udział w wojnie polsko-bolszewickiej w walkach pod Kijowem.

Następnie został zwolniony ze służby wojskowej dla kontynuowania nauki w gimnazjum gdzie 30 I 1923 uzyskał świadectwo dojrzałości; studiował na Wydziale. Lekarskim Uniwersytetu Poznańskiego, uzyskując 4 XII 1930 dyplom dr. nauk medycznych. Od grudnia tego roku pracował na Oddziale Wewnętrznym VIII Wojskowego Szpitala Okręgowego w Toruniu, równocześnie jako lekarz kontraktowy od października 1934 do lipca 1938 kierował Oddziałem Zakaźnym tego szpitala. Ponadto był lekarzem domowym Ubezpieczalni Społecznej i lekarzem szkolnym w Państwowym Seminarium Nauczycielskim Męskim w Toruniu.
Po wybuchu drugiej wojny światowej i zajęciu Torunia przez Niemców, w październiku 1939 Roman Dalkowski wprowadził go do konspiracyjnej organizacji „Grunwald”, gdzie przyjął pseudonim „Moro” i otrzymał zadanie tworzenia komórek służby zdrowia „Grunwaldu”. W październiku 1940 z powodu nasilających się represji wobec ludności polskiej, zmuszony do opuszczenia Torunia, zamieszkał i praktykował jako lekarz polski w Wilczynie koło Konina. W 1942-44 współpracował z Polską Armią Ludową. Jego gabinet lekarski był jednocześnie skrzynką kontaktową, gdzie przez łączników zaopatrywał walczące oddziały w leki i opatrunki oraz przekazywał informacje o aktualnej sytuacji w terenie.

Lekarz służby sanitarnej LWP

Po drugiej wojnie światowej ponownie w wojsku, był lekarzem służby sanitarnej Ludowego Wojska Polskiego. Następnie pracował od czerwca do września 1945 na stanowisku kapitana. lekarza w Rejonowej Komendzie Uzupełnień w Kościanie, gdzie prowadził szczepienia przeciw durowi. Od 1 października do 27 listopada tego roku był ordynatorem oddziału zakaźnego Szpitala Garnizonowego w Halbau nad Nysą.

Po demobilizacji praktykował w Toruniu od 28 XI 1945 do 10 IV 1963, pełniąc różne funkcje w jednostkach wojskowych, awansując od stopnia majora do podpułkownika lekarza. Od 19 I 1957 jako ordynator oddziału wewnętrznego i komendant 2 Wojskowego Szpitala Okręgowego. Następnie do 1975 był lekarzem w przychodni przeciwgruźliczej. Był lekarzem podnoszącym systematycznie swoje kwalifikacje zawodowe, uzyskał specjalizację II stopnia interny i ftyzjatrii.

Żurawski był przewodniczącym Okręgowej Komisji Lekarskiej i członkiem Obywatelskiego Komitetu Doradczego PCK w Toruniu; działał na rzecz walki z gruźlicą. Przez szereg lat był biegłym sądowym. Na emeryturze wstąpił do ZboWiDu do koła Powstańców Wielkopolskich. Interesował się muzyką, grał na skrzypcach i fortepianie; we wczesnej młodości śpiewał w chórze księdza Wacława Kazimierza Gieburowskiego przy katedrze poznańskiej. Jego pasją były motocykle i samochody, których posiadał kilka, oraz turystyka. Do 1939 był rzeczywistym członkiem Automobilklubu Pomorskiego w Bydgoszczy.

Zmarł 7 VII 1977 w Toruniu i pochowany został na cmentarzu staromiejskim św. Jerzego. Odznaczony był Krzyżem Kawalerskim Orderu Odrodzenia Polski, Złotym Krzyżem Zasługi, Wielkopolskim Krzyżem Powstańczym i Krzyżem Partyzanckim, Medalem Zwycięstwa i Wolności, Odznaką Grunwaldzką, Srebrnym i Brązowym Medalem „Siły Zbrojne w Służbie Ojczyzny”.

W małżeństwie zawartym 26 VIII 1930 w Gierwatowie w pow. konińskim z Klarą Kotecką miał synów Jerzego, ur. 12 VI 1931 w Toruniu, mgra historii, muzeologa i muzyka; Zbigniewa, ur. 22 VII 1934, wykształcenie średnie, oraz córkę Krystynę, ur. 31 III 1940 w Toruniu, mgra sztuki, artystkę muzyka, skrzypaczkę, zamężną Jaskuła. W Toruniu Żurawscy mieszkali przy ul. A. Mickiewicza 63 m. 2.

Bibliografia

M. Łysiak, K. Przybyszewski, Toruński Słownik Biograficzny t. V, ToMiTo, UMK, Toruń 2007